عـــراق و شبکه‌های برون‌مرزی ایران

رضا محمدی
یک کارشناس مسائل عراق با تاکید بر اینکه در منطقه به نحو گسترده‌ای ادبیات ایران‌هراسی تولید و بازنشر داده می‌شود، خاطرنشان کرد: داشتن یک مجموعه رسانه‌ای برای تبیین مواضع جمهوری اسلامی و مقابله با این اقدامات ضروری است و این امر از طریق شبکه‌های برون‌مرزی ایران محقق خواهد شد.
محمدباقر صداقت درخصوص نحوه بازنمایی تحولات عراق توسط شبکه‌های برون مرزی ایران توضیح داد: متاسفانه کشور عراق پس از گذشت 19 سال از سقوط رژیم صدام همچنان کشوری عقب افتاده است و مردم آن از کمترین موهبات یک دولت دارای کفایت و سیادت کافی بی‌بهره هستند. با توجه به این مسئله که در غالب این زمان شخصیت‌های نزدیک به ایران در ویترین دولت‌های مختلف حضور داشته‌اند ناخواسته ذهن افرادی که پیگیر دقیق اخبار عراق نیستند به این سمت منحرف می‌شود که لاجرم ایران بیشترین نقش را مشکلات موجود عراق دارد. بنابراین، باید به بهترین شکل از ظرفیت رسانه‌های برون مرزی ایران، هر یک با توجه به مقتضیات خاص مخاطبان خود، بهره برد و به بررسی علل مختلف بروز شرایط موجود عراق پرداخت.
این کارشناس مسائل عراق درخصوص نقش رسانه‌های وابسته به غرب در ایجاد فتنه و ناامنی در عراق گفت: در سال‌های مختلف فتنه‌های مختلفی در عراق به وقوع پیوسته است که نوک پیکان حمله آنها جمهوری اسلامی بوده است. در این بین، اگرچه شبکه‌های ماهواره‌ای همواره از هیچ تلاشی برای گسترش ایران هراسی در عراق دریغ نکرده‌اند اما به موازات این شبکه‌ها، برنامه‌های اجتماعی و به خصوص فیس بوک با توجه به جذابیت‌های خاص خود از یک طرف و امکان نشر اطلاعات غلط بدون هیچ محدودیتی از طرف دیگر نقش بسیاری را در بازنشر و تقویت ایران‌هراسی داشته‌اند.
وی مهم‌ترین تفاوت شبکه‌های برون‌مرزی ایران با شبکه‌های وابسته به آمریکا، انگلیس و سعودی را در برخورداری از امکانات و بودجه دانست و ادامه داد: هزینه‌های گزافی برای شبکه‌های مختلف وابسته به غرب و آمریکا در نظر گرفته می‌شود تا خود را از طریق ایده‌پردازی‌های جذاب، حضور‌های میدانی و فعال در حوادث مختلف و مصاحبه با شخصیت‌های مطرح از جریان‌های مختلف سیاسی بروز دهند. این در حالی است که رسانه‌های برون‌مرزی ما هرگز از چنین بودجه‌ای برخوردار نیستند و همین امر، کار را برای رقابت و جذب مخاطب دشوار می‌کند.
صداقت افزود: نکته دیگر حائز اهمیت این است که در کشور‌های منطقه تنها کسانی به شبکه‌های برون‌مرزی ایران، به طور خاص الکوثر، آی فیلم عربی و العالم جذب می‌شوند که همزمان با نداشتن تعصبات قومی، از حیث سیاسی همسو با جمهوری اسلامی باشد. به همین دلیل، شبکه‌ای چون الشرقیه با توجه به عراقی بودنش توانسته از شبکه‌های دیگر همچون الحره، سی‌ان‌ان عربی، بی‌بی‌سی عربی و الحدث-العربیه موفق‌تر عمل کند. طبیعتا شخصیت عراقی ترجیح می‌دهد شبکه‌ای را پیگیری کند که مطابق با سلیقه او طراحی شده است و نه یک شبکه‌ای که حوزه مخاطبین گسترده عرب‌زبان را هدف خود قرار داده است.
این کارشناس مسائل عراق در پاسخ به این سؤال که چرا اساسا جمهوری اسلامی باید رسانه‌ای برای مردم جهان داشته باشد، توضیح داد: از آنجایی که جمهوری اسلامی دارای یک ایدئولوژی فراملی و فرامنطقه‌ای است این امر ضروری به نظر می‌رسد که باید دارای یک خط رسانه‌ای مستقیم با افراد همسو با خود داشته باشد تا موضع جمهوری اسلامی را موضوعات مختلف به آنان برساند. اگرچه میزان موفقیت رسانه‌های برون‌مرزی جمهوری اسلامی در تبیین ایدئولوژی خود قابل نقد و بررسی است اما اصل لزوم چنین پل ارتباطی و رسانه‌ای بر کسی پوشیده نیست.
وی با اشاره به اینکه در منطقه به نحو گسترده‌ای ادبیات ایران‌هراسی تولید و بازنشر داده می‌شود، ادامه داد: اگر هدف از حضور رسانه‌ای تولید بازنشر اطلاعات همسو با سیاست‌های منطقه‌ای ایران و جذب بیشترین مخاطب باشد شاید بهترین راهکار پشتیبانی و همکاری با شبکه‌های بومی در مناطق مختلف عربی از مشرق عربی تا مغرب عربی است.