«مذاکره یا تحریم»؛ دو پیشنهاد ناتو و آمریکا به روسیه، مسکو نپذیرفت
بنابر گزارش «نیویورک تایمز»، پاسخ آمریکا و ناتو به درخواست تضمینهای امنیتی روسیه درباره بحران اوکراین باعث میشود که پوتین با دو انتخاب مذاکره و یا مواجهه با تحریمهای اقتصادی روبهرو شود موضوعی که روسیه پیشاپیش اعلام کرده است آن را نمیپذیرد.
این روزها «بحران اوکراین» به تیتر یک همه رسانههای جهان تبدیل شده است. همه از حمله قریبالوقوع روسها به اوکراین سخن میگویند موضوعی که مسکو آن را رد میکند. بایدن اعلام کرده پرونده اوکراین را به شورای امنیت میبرد و همزمان از چین هم خواسته تا روسیه را متقاعد کند که فتیله جنگ در شرق اروپا را پایین بکشد. همزمان برخی رسانهها اعلام کردهاند که پاسخ مکتوب آمریکا و ناتو به پیشنهادات امنیتی روسیه به طرف روسی ارائه شده است اما ظاهراً این پاسخ زیاد باب میل مسکو نیست چرا که عملاً هیچ یک از نگرانیهای اصلی روسیه را شامل نمیشود و در عوض به مسکو حق انتخاب بین دو گزینه را میدهد. مذاکره بر سر موضوعات بیاهمیتتر یا تحریم.
«نیویورک تایمز» در گزارشی در همین زمینه نوشته که آمریکا و متحدانش روز چهارشنبه (6 بهمن) به طور رسمی درخواست روسیه مبنی بر عقبنشینی از شرق اروپا و ممانعت از پیوستن اوکراین به این ائتلاف را رد کردند؛ اما پیشنهاد دادند که حاضرند در برخی حوزهها از جمله کنترل تسلیحات هستهای و محدود کردن مانورهای نظامی به گفتوگو بپردازند. این نشریه آمریکایی در ادامه نوشته پاسخ مکتوب که به صورت مجزا توسط دولت بایدن و ناتو منتشر شده به رئیسجمهور روسیه حق انتخاب میدهد: اینکه روسیه یا وارد مذاکره با آمریکا و متحدانش از جمله اوکراین شود و یا برنامه تهاجمش را پیش ببرد و با آنچه تحریمهای اقتصادی خردکننده خوانده شده، مواجه شود.
بر اساس این گزارش پوتین خواسته بود تا «تضمینهایی» درخصوص عدم عضویت اوکراین در ناتو ارائه شود و همچنین درخواست کرده بود تا متحدان ناتو نیروها و تسلیحات هستهایشان را از کشورهایی که قبلا عضو اتحاد جماهیر شوروی و همچنین کشورهایی که زمانی عضو پیمان ورشو بودهاند خارج کنند. سندی که چهارشنبه ارائه شده برخی از درخواستهای پوتین را «نشدنی» خوانده بود و برخی از نگرانیهای غرب درخصوص رفتارهای روسیه را مطرح کرده بودند که بایستی جزئی از «توافقات دوطرفه» باشند. این سند همچنین تصریح میکند که روسیه حق وتو درخصوص حضور نیرو، تسلیحات هستهای و سلاحهای متعارف در کشورهای عضو ناتو را ندارد؛ اما طرفین میتوانند در را به روی مذاکرات بر سر محدودیتهای متقابل درخصوص تسلیحات هستهای کوتاهبرد و میانبرد ازجمله احیای پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد باز کنند.در این سند همچنین آمده که آمریکا و ناتو حاضر به مذاکره درخصوص وضع قوانین متقابل برای محدود کردن سطح و مکانهای انجامگیری رزمایشهای نظامی است. مقامات کاخ سفید تخمین زدهاند که مقامات آمریکایی عالیرتبه ۱۸۰ دیدار با همتایان اروپاییشان داشتهاند. این آمار به معنای آن است که این پاسخ با شراکت کامل با متحدان آمریکا حاصل شده است.
روسیه: ناامیدکننده بود
روز پنج شنبه در واکنش به این سند مکتوب «دیمیتری پسکوف» سخنگوی ریاستجمهوری روسیه تلویحاً اعلام کرد که پاسخ مکتوب ناتو مسکو را قانع نکرده است. وی گفت که نکات مهم مورد نظر مسکو در پاسخ مکتوب آمریکا به تضمینهای امنیتی روسیه، درنظر گرفته نشده است. به نوشته وبگاه «ریانووستی»، وی در اینباره توضیح داد: «ببینید، دیروز شما بیانیه وزیر امور خارجه آمریکا و آقای استولتنبرگ دبیرکل ناتو را شنیدید، جایی که آنها به صراحت در مورد رد نگرانیهای اصلی ابراز شده توسط فدراسیون روسیه صحبت کردند... البته من همچنان از هرگونه ارزیابی مفهومی خودداری میکنم.» وزیر خارجه روسیه نیز ضمن تاکید بر اینکه مسکو خواستار جنگ با اوکراین نیست، گفت که ولادیمیر پوتین درخصوص پاسخهای غرب به پبشنهادات مسکو تصمیمگیری خواهد کرد. «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه در مصاحبه با چهار ایستگاه رادیویی اصلی این کشور تاکید کرد، با این حال، مسکو به غرب اجازه نخواهد داد که منافع آن را نادیده بگیرد. دیپلمات ارشد روسیه با بیان اینکه مذاکرات بر سر تضمینهای امنیتی با ناتو و آمریکا پایان نیافته گفت، انتظار دارد در چند هفته آینده با آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا دیدار کند.. وزیر خارجه روسیه روز پنج شنبه نیز ضمن تأیید دریافت پاسخ مکتوب آمریکا به درخواستهای مسکو برای دریافت تضمینهای امنیتی، از عدم امتیازدهی واشنگتن به مسکو ابراز ناامیدی کرده بود.
تماس تلفنی بایدن و زلنسکی
همزمان دیروز رسانهها از تماس تلفنی بایدن با رئیسجمهور اوکراین خبر دادند، تماسی که به گفته سی ان ان رئیسجمهور آمریکا در آن صراحتاً اعلام میکند که روسیه در ماه فوریه (12 بهمن تا 9 اسفند) به اوکراین حمله خواهد کرد. در بیانیه کاخ سفید درباره این گفتوگوی تلفنی آمده: «بایدن بار دیگر بر آمادگی آمریکا و متحدان و شرکای خود برای پاسخ قاطع در صورت تجاوز بیشتر روسیه به اوکراین تاکید کرد. وی همچنین بر تعهد ایالات متحده به حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین تاکید کرد.» بر این اساس، بایدن درباره کمکهای آمریکا به اوکراین گفت: «آمریکا در سال گذشته بیش از نیم میلیارد دلار کمکهای توسعهای و انسانی به اوکراین ارائه کرده است و در حال بررسی حمایتهای کلان اقتصادی بیشتر برای کمک به اقتصاد اوکراین در میان فشارهای ناشی از انباشت نظامی روسیه است». با این حال، یک مقام ارشد دولتی اوکراین در
گفت وگو با شبکه «سیانان»، جزئیات بیشتری از این تماس تلفنی ارائه کرد.«متیو چَنس» خبرنگار سیانان به نقل از این مقام اوکراینی که نامش فاش نشد، گزارش داد: «بایدن به زلنسکی گفت که حمله روسیه به محض ایجاد شرایط مناسب قطعی است. بایدن گفت که روسیه تلاش خواهد کرد تا کیف را اشغال کند و از زلنسکی خواست برای این امر آماده شود.» اما دقایقی بعد «امیلی هورن» سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید طی بیانیهای در واکنش به این گزارش سیانان، گفت: «این خبر درست نیست. بایدن گفت که احتمال مشخصی وجود دارد که روسها در ماه فوریه به اوکراین حمله کنند. او قبلا هم این حرف را علناً گفته و ما هم ماههاست که درباره آن هشدار دادهایم.»