حمله سوداگران به اخذ مالیات از عایدی سرمایه
عزم دولت در راستای تصویب مالیات بر عایدی سرمایه بار دیگر صدای سوداگران و چهار درصدیها را بلند کرد و دستگاههای عریض و طویل تبلیغاتی آنها را علیه تیم اقتصادی دولت به کارانداخت.
به گزارش خبرگزاری فارس، در همین راستا دیروز یکی از روزنامههای مدافع سرمایهداری با ترسیم کاریکاتوری در صفحه اول روزنامه خود با تیتر «تیغ بیدریغ مالیات» به انتقاد از برنامه دولت برای اخذ مالیات بر عایدی سرمایه پرداخته و مدعی حمایت از قشر متوسط شده است. در حالی که مالیات بر عایدی سرمایه فقط شامل چهار تا پنج درصد جامعه میشود که طبقه اشراف و صاحبان سرمایههای غیرمولد و کلان هستند. برخی از این افراد حتی جزو ثروتمندان تولیدکننده یا دارای تجارت مفید که صاحب کارخانههای کوچک و متوسط هستند، قرار ندارند. اتفاقا این پایه مالیاتی به نفع سایر اقشار درآمدی است.
یکی از پایههای مالیاتی موثر در نظامهای اقتصادی دنیا مالیات بر عایدی سرمایه نام دارد، مالیاتی که قدمت آن در برخی از کشورهای توسعه یافته به بیش از 100 سال میرسد تا جایی که مستندات مرتبط با نحوه شکلگیری این مالیات بهدلیل سابقه طولانی به سختی یافت میشود.
نکته قابل توجه پیرامون این نظام مالیاتی، مهر تایید اکثر اقتصاددانهای بزرگ و صاحب نام پای آن است؛ برای مثال، «هنری جورج»؛ اقتصاددان قرن نوزدهم آمریکایی معتقد است:« نقطه اتکاء اصلی درآمدهای مالیاتی باید به سمت فعالیتهای غیرمولد برود تا رونق تولید و ایجاد اشتغال پدید آید. این مهم با افزایش نرخ مالیات بر عایدی سرمایه محقق خواهد شد.»
از سوی دیگر جوزف استیگلیتز اقتصاددان ارشد بانک جهانی و برنده جایزه نوبل اقتصاد گفته است: «باید با تغییر انگیزهها، سوداگری را از بین برد. نظام مالیاتی هیچگاه با حمایت یکسان و همزمان از بخشهای مولد و غیرمولد نمیتواند به ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی کمک کند.»
سابقه مالیات بر عایدی در ایران
بررسی سابقه طرح مالیات بر عایدی سرمایه در ایران به وضوح میتواند قشر مخالف این پایه اثرگذاری مالیاتی را نمایان سازد. در همین راستا سال 1366، قانون مالیاتهای مستقیم کشور توسط مجلس به تصویب رسید که مواد 3 تا 16 فصل سوم این قانون مالیاتی شبیه به مالیات بر عایدی سرمایه وضع شده بود اما در سال 1380 کل مواد مربوط به مالیات سالانه املاک و مستغلات مسکونی خالی و اراضی بایر که در مواد 3 تا 16 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 وجود داشت، توسط مجلس ششم حذف شد(!)
محمد باقر نوبخت؛ رئیسسازمان برنامه و بودجه دولت روحانی، به عنوان یکی از نمایندگان مجلس ششم، از مخالفان سرسخت اجرای قانون مالیات بر عایدی سرمایه به حساب میآمد. تصویب مالیات بر عایدی سرمایه در قالب بسته مالیاتی در سال 1393 به مجلس رفت اما این بار عباس آخوندی؛ وزیر راه و شهرسازی دولت روحانی به همراهی رئیس مجلس وقت مانع از تصویب این پایه مالیاتی شدند.
در این رابطه، فرهاد بیضایی؛ کارشناس مسکن در مناظرهای با حسین عبده تبریزی؛ مشاور آخوندی گفت : « در سال ۹۳ به منظور تنظیم بازار و خروج سوداگران، بسته مالیاتی به مجلس رفت اما با نامهای که وزیر راه و شهرسازی به رئیسمجلس زد خواستار حذف آن شد و به همین دلیل مالیات بر عایدی سرمایه به طور کامل حذف و مالیات بر خانه خالی نیز به طور مناسب و کامل تصویب
نشد.»
عباس آخوندی صراحتا در یک برنامه تلویزیونی گفت: « بنده کاملا با مالیات بر عایدی سرمایه مخالفم؛ زیرا کشوری که نیاز به سرمایهگذاری دارد هرگونه تهدید سرمایه به شکل عمده حتما نتیجه عکس خواهد داد.»
در حال حاضر اما، مجلس یازدهم و دولت سیزدهم با تغییر رویکرد در این حوزه تلاش خود را به منظور تصویب و اجرای مالیات بر عایدی سرمایه به کار بستهاند. در همین راستا، احسان خاندوزی؛ وزیر اقتصاد با اشاره به بررسی «طرح مالیات بر عایدی سرمایه و درآمد» در مجلس گفت: «دولت مصمم است سهم بخشهای غیرمولد و سوداگری در پرداخت مالیات کشور افزایش یابد.»