رویای آمریکایی تعطیل برگردید به مملکتهایتان!
فاطمه قاسمآبادی
مفهوم نژادپرستی در کشوری مانند آمریکا، دیگر تنها به سیاه و سفید ختم نمیشود، این نژادپرستی به هرگونه رنگ، نژاد و حتی اعتقادات، برمیگردد. به خاطر همین هم در حال حاضر، به دلیل انواع نژادپرستی و تفکرات متعصبانه، سالانه در آمریکا و کشورهای اروپایی، انسانهای زیادی قربانی میشوند.
در سینما و تلویزیون آمریکا، این نژادپرستی در هر زمان، با توجه به نیازهای روز و سیاستهای سیستم، تغییر شکل داده است، بدون اینکه ماهیت اصلی آن هرگز تغییری بکند. نمایش آمریکایی خوبِ غیر نژادپرست هم چند سالی می شود که در بین این ساختهها دیده میشود و بهترین راه برای مهاجرین، خدمت به این سفیدپوستانِ خوب ماجراست.
فیلم «پاکسازی ابدی» به نویسندگی و تهیهکنندگی «جیمز دموناکو» محصول سال 2021 ایالات متحده است که در ادامه سری «پاکسازی» ساخته شده است.
داستان پاکسازی
داستان فیلم «پاکسازی ابدی»، درباره یک زوج مکزیکی است که بعد از یک سری کشمکش مجبور میشوند از دست کارتلهای مواد مخدر در مکزیک فرار کنند و برای کار و زندگی به صورت قاچاق به ایالات متحده پناهنده میشوند. این زوج که «خوان» و «آدلا» نام دارند، به مدت 10 ماه در ایالات متحده، مانند دیگر مهاجران زندگی عادی خود را دارند تا اینکه روز پاکسازی شروع به کار میکند (روزی که در آن دوازده ساعت هر گونه جرم و جنایت در آمریکا قانونی میشود و معمولا در این ساعات، نژادپرستان با حمله به مهاجرین، آنها را به قتل میرسانند و معنای واقعی کلمه پاکسازی در واقع از بین بردن نژادهای دیگر به غیر از سفیدپوستان است). وقتی این دوازده ساعت تمام میشود، اتفاقی که قبلاً هرگز نیفتاده است، رُخ میدهد. حادثه مهم این است که پاککنندهها اینبار پاکسازی را پس از پایان زمان 12 ساعته آن، متوقف نمیکنند... .
بنابراین، خوان و آدلا مجبور میشوند به همراه اربابشان «دیلن تاکر» و همسر باردارش، از دستپاککنندهها فرار کنند، در این بین رئیسجمهور مکزیک نیز مرزهای کشور خود را برای فرار مردم بدون سلاح از ایالات متحده به مکزیک باز میکند و این دو زوج مکزیکی و آمریکایی سعی دارند خودشان را به مرزهای مکزیک برسانند.
پاکسازی
یا نسلکشی؟
فیلم پاکسازی ابدی، پنجمین فیلم از مجموعه فیلمهای پاکسازی است. در این فیلمها یک خط داستانی همیشگی وجود دارد و ماجرای هر قسمت روی همین خط داستانی استوار است. طبق قانونی که از اولین سری این مجموعه بیان شده، داستان از این قرار است که در پی فروپاشی اقتصادی، یک حزب سیاسی تمامیتخواه به نام «بنیانگذاران جدید» در آمریکا به قدرت میرسد. این حزب، قانونی تحت عنوان پاکسازی را تصویب میکند که به موجب آن، در یک روز از سال به مدت ۱۲ ساعت، ممنوعیت تمامی جرائم سنگین در کشور آمریکا به حالت تعلیق درمیآید.
در فیلم جدید از سری پاکسازی نیز این قانون، محوریت اصلی ماجرا را در بر میگیرد و تنها تفاوت در این است که اینبار سفیدپوستان نژادپرست و عصبانی، 12 ساعت را برای پاکسازی کافی نمیدانند و این شورش ادامه پیدا می کند.
در «پاکسازی ابدی» داستان در حالی شروع می شود که سرودی میهنپرستانه پخش می شود و گوینده رادیو میگوید: مهاجرت غیر قانونی در حال افزایش است و مهاجران وارد ایالات متحده شده اند... در همین حین پرچم ایالات متحده به صورت برعکس و نیمه برافراشته در میآید که این خود نشانه بدشگونی است که به معنای علامت خطر دادن است و این شروع فیلم، گویی مهاجرین را مانند خطری برای ایالات متحده معرفی میکند. در ادامه مخاطبین میبینند که مدام در طول فیلم به از بین رفتن رویای آمریکایی اشاره میشود و مهاجرت را به صورت کاری احمقانه که فقط جان مهاجرین را به خطر می اندازد، نشان میدهند.
بعد از تصویب قوانین ضد مهاجرین در آمریکا و رفتارهای غیر انسانی با این مهاجرین و کودکانشان، چند سالی است که سینما و تلویزیون آمریکا سعی دارد بر عکس تصاویری که در دهههای گذشته از این کشور به نمایش گذاشته بود، آمریکا را به عنوان کشوری ورشکسته که به هیچ عنوان پذیرای «خارجیها» نیست نشان بدهد و به بیان بهتر فاتحه سرزمین و رویای آمریکایی را برای مردم جهان بخواند .
مهاجر خوب
یکی از نکاتی که به شدت در فیلم «پاکسازی ابدی» و دیگر فیلمهایی از این دست به چشم میخورد، مساله پذیرش دیگر نژادها بنا به شروط مشخص است که حتما مهمترین بند این شروط، در خدمت سفید پوستان سرمایهدار بودن است.
مهاجرین در صورتی که فرهنگ عقب مانده خود را حالا از هر نژادی که میخواهند باشند، دور بریزند و سعی کنند شبیه سفیدپوستان زندگی کنند و صدالبته که در خدمت آنها باشند، تنها در این صورت میتوانند زنده بمانند و شروع دوبارهای در آمریکا داشته باشند. در این مدل از همزیستی مانند فیلم پاکسازی ابدی، مهاجرین موظفند به موقعاش بعد از آن همه نفرتی که از جانب سفیدپوستان دریافت کردهاند به «نوع خوب» بین اربابان سفیدپوست در مملکت خود پناه هم بدهند!
در فیلم «پاکسازی ابدی» دیلن تاکر، ارباب سفیدپوست زوج جوان مکزیکی، بارها به وضوح عنوان میکند که از مکزیکیها و هر چه به فرهنگ آنها مربوط می شود از جمله زبان اسپانیایی، غذاهایشان و... متنفر است ولی همین ارباب به موقع از کارگر خود حمایت میکند و وقتی اوضاع بهم میریزد، به مکزیک مهاجرت می کند.
نژادپرستی، پرطرفدار یا تکراری؟
مجموعه فیلمهای پاکسازی، در بین منتقدین هیچ نقد مثبتی را نتوانستند به دست بیاورند و در سایتهای معتبر فیلم هم نمرات پایینی را از مخاطبین دریافت کرده اند ولی با وجود تمام این دلایل، این سری با بودجههای اندک خود توانست، فروش بسیار خوبی را در زمان اکرانشان در گیشه داشته باشند و جیمز دموناکو را به عنوان سازنده این مجموعه به شهرت زیاد و ثروت قابل توجهی برساند.
در این بین آخرین فیلم این سری یا همان «پاکسازی ابدی»، درست است که با بودجه 18 میلیونی خود توانست چیزی حدود 68 میلیون دلار در گیشه بفروشد ولی با توجه به اینکه هزینه ساختش از تمام این سری پنج قسمتی بیشتر بود و نتوانست فروشی معادل با فروش قسمتهای قبلی داشته باشد، به نوعی نشان از این مساله دارد که این سری، دیگر محبوبیت قبل را در بین مخاطبین عام ندارد و تکرار بیش از حد یک سوژه است که دیگر مانند قبل در بین مخاطبینش خریداری ندارد و سازندگان آمریکایی باید برای نمایش نژادپرستی و نوع محبوب مهاجر از نظر سفیدپوستان، به دنبال سوژههای متفاوت دیگری بروند و این تفکر را به شکلی دیگر به خورد مخاطبین خود بدهند.