رانت واردات، مانع توسعه صنایع دانش‌بنیان است

محمدرضا مودودی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس درباره نقش صنایع های‌تک در صادرات کشور گفت: از میان بیش از دو هزار و 500 شرکت فعال در حوزه  صنایع های‌تک کمتر از 20 درصد به فعل صادرات مشغولند که حجم کل صادرات این شرکت‌ها، کمتر از 150 میلیون دلار است.
وی توضیح داد: محصولات و صنایع های‌تک کشور، متاسفانه سهم بسیار پایینی در اقتصاد مولد و مخصوصا تجارت خارجی کشور دارند به‌طوری که  به‌صورت مشخص در بخش تجارت خارجی فقط 214 قلم کالای تولیدی کشور به عنوان محصول های‌تک صادر می‌شود که از این تعداد  فقط 21 قلم کالا صادراتی  بالای یک میلیون دلار دارند.
سرپرست سابق سازمان توسعه تجارت ایران بیان کرد: 63 قلم کالا در بخش‌های های‌تک صادراتی بیش از 100 هزار دلار و تنها سه قلم کالا در این بخش صادراتی بالای 10 میلیون دلار دارند.
مودودی گفت: 150 میلیون دلار صادرات محصولات های‌تک در قیاس با 40 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی کشور به معنای آن است که صادرات این بخش حدود سه دهم درصد صادرات غیرنفتی کشور را تشکیل می‌دهد که این عدد اصلا شایسته تجارت بین‌المللی کشور با ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل ایران نیست.
وی اظهار کرد: از حدود 400 شرکت های‌تک فعال در حوزه صادرات، کمتر از 35 شرکت صادرات بالای یک میلیارد دلار دارند و تقریبا سه شرکت صادرات بالای 10 میلیون دلار دارند.
رئیس خانه توسعه تجارت ایران ادامه داد: ضریب نفود تکنولوژی های‌تک در اقتصاد مولد کشور در سال 2018 حتی از ضریب نفوذ تکنولوژی های‌تک در کل دنیا در سال 1998 هم پایین‌تر است و این موضوع باعث می‌شود که اگر کشورهای هدف صادراتی ما در منطقه سریعا به ثبات سیاسی دست یابند، به سرعت راه‌اندازی خطوط تولیدی را در دستور کار قرار دهند که این محصولات اساسا محصولات صادراتی امروز ما خواهد بود.
مودودی یادآور شد: کشوری که به لحاظ تکنولوژی های‌تک هر چه بیشتر رشد کرده باشد، برای جایگزینی محصولات آن زمان بیشتر و دانش فنی بهتر و حتی تجهیزات و ماشین‌آلات بهتری مورد نیاز است و بنابراین به سرعت، عمل جایگزینی صورت نمی‌گیرد.
وی در پاسخ به این پرسش که به چه دلیل در طول سال‌های گذشته به سمت صنایع های‌تک حرکت نکرده‌ایم، گفت: عمده‌ترین دلیل رانت واردات است، واردات به هیچ عنوان علاقه‌مند نیست که روی تکنولوژی‌های سرمایه‌گذاری شود.
مودودی اضافه کرد: البته به نظر من دلیل دیگر آن است که ما هنوز به این باور نرسیده‌ایم که به عنوان یک کشور وابسته به درآمد نفت، اقدام به خانه‌تکانی ذهنی کنیم و به سمت توسعه صادرات غیرنفتی در بخش‌های دیگر حرکت کنیم.