اهمیت کتاب و کتابخوانی و چالشهای پیش رو
امیرحسین بسطامی
یکی از شاخصهای توسعه یافتگی در جوامع بشری میزان مطالعه آن ملل است. در کشورهایی که از لحاظ توسعه یافتگی و فرهنگی در سطح بالایی هستند، آمار مطالعه و کتابخوانی شان بسیار بالا است. تیراژ کتاب در آن کشورها چند هزار جلد است و روزنامهها هم شمارگان زیادی دارند.
متاسفانه در ایران مطالعه و کتابخوانی بسیار کم است و مردم از این لحاظ در فقر فرهنگی به سر میبرند. در حال حاضر اوضاع چاپ کتاب در ایران بسیار اسفبار است. بعضی از ناشران تعطیل کردهاند. کتاب فروشیها تغییر کاربری دادهاند. تیراژ کتاب به زیر 500 عدد رسیده است و خلاصه اوضاع کتاب در ایران حال و روز خوشی ندارد. همه اینها بستگی به کتاب نخواندن مردم دارد.
کمترکسی به مطالعه و اهمیت کتابخوانی توجه دارد. طبق آخرین آمار، میزان سرانه مطالعه برای مردم ایران روزانه چند دقیقه است؛ بله، تنها چند دقیقه!
بعضی از مردم در جواب دلیل مطالعه نکردن، میگویند: «خُب، کتاب گران است.»
این حرف کاملا غلطی است. آنها خرجهای دیگری میکنند؛ مثل کافه رفتن، رستوران رفتن و... این کارها برای آنها گران نیست، ولی برای کتاب خریدن پول ندارند! به نظر میرسد اینها بهانهای بیش نیست.
افزایش شبکههای مجازی نیز دلیل بیتوجهی مردم به مطالعه بیشتر شده است و اغلب سرشان توی گوشیهاست. در کشورهای توسعه یافته مثل ژاپن از اوقات فراغت خود به هر شکلی بهره میبرند؛ مثلا در مترو اکثرشان کتاب به دست میشوند.
کشورهای توسعه یافته، پیشرفت خود را مدیون اهمیت دادن به امر مطالعه و چاپ کتاب هستند. به هر حال مطالعه و کتابخوانی یکی از عوامل مهم در افزایش سطح فرهنگ جوامع بشری است و باید کتاب وارد زندگی مردم شود.
برای تغییر، تفکر و نگرش مردم به امر کتابخوانی باید در کودکی، بچهها را به این امر مهم واداشت، چون شخصیت افراد به طور شگرفی در کودکی شکل میگیرد. والدین باید قبل از شروع مدرسه برای بچهها کتاب بخوانند و آنها را با کتاب آشنا کنند و فرهنگ مطالعه را در خانه خود و مخصوصا برای بچههااشاعه دهند.
یکی از راههای دیگر افزایش مطالعه، عضویت در کتابخانهها و زیاد رفت و آمد کردن به آنجاست. در محیط کتابخانه افراداشتیاق به مطالعه پیدا میکنند و با کتابهای زیادی آشنا میشوند و به کتابخوانی تمایل پیدا میکنند.
کتابها کمک میکنند که فکر ما عوض شود. آیا لازم است که ما فکرمان را تغییر دهیم؟ بله، در هر سطحی که باشیم، نیاز داریم که افکارمان را بازبینی کرده و در صورت لزوم آنها را تغییر دهیم. کتابها کمک بزرگی در این زمینه به ما خواهند کرد. کتاب خواندن تنها به معنای انباشت یک سری اطلاعات نیست، بلکه شما در پروسه مطالعه؛ صبرکردن، تحلیل و آنالیز اطلاعات و اصلاح تفکر را فرا خواهید گرفت.