نفاق ۲ چهره دارد؛ ظاهر، اسلام و مسلمانی و باطن، کفر و شیطنت(سلوک عارفانه)
(بدان ای سالک راه خدا!) نفاق دو رو دارد، یک رو ظاهر که اسلام است و مسلمانی و یک رو باطن که کفر است و شیطنت، و درک آن برای تودهها و مردم عادی بسیار دشوار و گاهی غیرممکن است، و لذا مبارزه با نفاقها غالبا به شکست برخورده است. زیرا تودهها شعاع درکشان از سرحد ظاهر نمیگذرد و نهفته را روشن نمیسازد و آنقدر برد ندارد که تا اعماق باطنها نفوذ کند. (1)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- جاذبه و دافعه علی(ع)، شهید مرتضی مطهری(ره)، ص156