لایـو علیـه زنـدگی!
مهدی امیدی
باز هم حیران ماندهایم که علفهای هرزِ دشتِ بیفرهنگی، برای ویران کردن فرهنگ چگونه از هر ابزاری بهره میبرند و چقدر پوچ و خفیف هستند آنهایی که برای سرگرمی، وقت و نگاه خود را رایگان به آنها میفروشند! خلوتِ حیات برخی از مردم باز هم به حیاط خلوت جدیدی برای راهزنان شبکههای اجتماعی تبدیل شده است. طعمه و دام تازه آنها «لایو» نام دارد! لایوهای فضای مجازی، یک فرصت بود که به دلیل عدم سیاستگذاری و مدیریت و نظارت، تبدیل به تهدید شده است.
مدتی است که بازار مکاره جدیدی در فضای مجازی آمده که محصول و تأثیرش غالبا تخریب وضعیت مزاجی روح و فکر مردم است. گفتوگوهای زنده اینستاگرامی، گرچه با نام «لایو» مشهور شدهاند، اما در واقع علیه زندگی و زنده ماندن اندیشه و فرهنگ عمل میکنند! بنابر برخی روایات و نظرسنجیها، لایوهای فضای مجازی یکی از رقیبان برنامههای تلویزیونی هستند و برخی از این گفت وگوهای زنده در اینستاگرام، از بعضی برنامههای تلویزیونی نیز بینندگان بیشتری یافتهاند. این لایوها فرصت مناسبی برای برخی از اندیشمندان و نخبگان فکری و فرهنگی است؛ حالا که شیوع ویروس کرونا امکان دورهمی و گفت وگو و مناظره در دنیای واقعی را از ما گرفته است، ما میتوانیم تا در دنیای مجازی گردهم آییم و بحث و تبادل نظر کنیم!
اما این فقط یک روی لایوهای اینستاگرام است و این امکان نیز مانند خیلی دیگر از ابزارهای رسانهای و ارتباطی، راهِ بیراهه رفتن را نیز تسهیل کرده است. روی دیگر این ماجرا، به ابتذال کشیده شدن گفتوگوی دو نفره در اینستاگرام است. مثل کاری که یک فعال رسانهای شهرتطلب و جنجالی انجام داد و با دو خواننده زرد و مبتذلخوان، به گفت وگو پرداخت! اتفاقی که نشان داد در فضای لایو، خودنمایی و تظاهر و بالا بردن دنبالکننده و کسب شهرت بیش از تبادل اندیشه در جریان است. به واقع، بحث و گفتوگو به معنای واقعی علمی و اندیشهای در این فضا کمتر رخ میدهد.
اما فراتر و ترسناکتر از این؛ در خبرها خواندیم که پای برخی از مافیاهای شرط بندی و قماربازی نیز در لایوهای اینستاگرامی درمیان است. برخی از به اصطلاح شاخهای اینستاگرامی و خوانندگان بدنام، درجهت تبلیغ برای اینگونه سایتها اقدام به برگزاری لایو میکنند. سایتهایی که یک سرشان نیز به فساد و پولشویی وصل است. به این دلایل است که میگوییم، «لایو» برخلاف نامش بیش از آنکه در خدمت زندگان و زندگی باشد، ابزار جدید و کارآمدی برای «زامبیهای ضدفرهنگ» و به نابودی کشاندن زندگی است! بنابراین، لایو نیز باید سوژه جدید پلیس فتا و دستگاه قضا و نهادهای ناظر و عامل در فضای مجازی باشد. باشد تا خدایی ناکرده به خاطر تغافل و تساهل عِدهای، عُده و قوه غارتگران اقتصادی و تبهکاران ضدبشر بیشتر نشود! تا دیر نشده باید راهکارها و راهبردهای قدرتمندی تنظیم و طراحی شود تا این امکان، مانند نامش فقط در مسیر زندگی و استمرار بقای فرهنگ و اخلاق عمل کند و راه بر سوءاستفادهگران و تخریبگران هویت انسانی و اسلامی جامعه سد گردد.