استاد محمد میرکیانی:
ادبیات عاملی برای ایجاد و تقویت همدلی است
استاد محمد میرکیانی یکی از داستاننویسان متعهد و انقلابی کشورمان است که دارای 700 داستان اغلب در حوزه ادبیات کودک و نوجوان است. نویسنده مجموعه «حکایتهای کمال» بیش از یک دهه سردبیر مجموعه «قصههای ظهر جمعه» و هفت سال سردبیر مجموعه «سرزمین نور» رادیو ایران بوده است.
با وی به انگیزه ترجمه آثارش به زبانهای ترکی استانبولی و آذربایجانی گفتوگوی کوتاهی انجام دادهایم که میخوانید:
*استاد میرکیانی ! نقش هنر و ادبیات در ایجاد تقریب و وحدت میان اقوام و ملتهای مختلف را چگونه توضیح میدهید؟
- همه میدانیم؛ هنر و ادبیات، نقشی بدیهی و مثبت و غیرقابل انکار در ایجاد همدلی بین اقوام ایرانی و نیز ملتهایی دارد که دارای ریشهها و دلبستگیها و در مجموع فرهنگ مشترک هستند. ما میتوانیم بااشاره و تاکید بر مشترکات دینی و زبانی و فرهنگی همدلی ایجاد کنیم یا آن را مستحکم سازیم و اینگونه به یکدیگر نزدیک و نزدیکتر شویم. باید تاکید کنیم که یکی از وظایف هنر و ادبیات بویژه در بخش ادبیات کودک و نوجوان ایجاد و تقویت همدلی و پیوندهای اقوام و ملتهاست.
* بنابراین یکی از رویکردهای عمده در آثار شما روی آوردن به همدلی است؟
- بله! شما میدانید که از دلایل ماندگاری مردم ما در طول تاریخ قطعا عامل همدلی است و همان طور که گفتم؛ ادبیات میتواند در این زمینه ما را کمک کند.
تجلی این علاقهمندیها و دلبستگیها و ریشههای مشترک در پهنه ادبیات کهن و عامیانه ماست. اساسا و خوشبختانه ما شاخصها و مولفههای سبک زندگی ایرانی و اسلامی را در ادبیات کهن و عامیانه میبینیم. به همین دلیل است که من با جدیت به سراغ ادبیات کهن و عامیانه رفتم و به بازنویسی قصهها و حکایات کهن و عامیانه پرداختم . این پرداخت و رویکرد بنده؛ در حوزه مطبوعات و رادیو و سیما بروز یافت. خوشبختانه بازتاب این آثار در میان خوانندگان نوجوان و جوان بسیار خوب و گسترده و دلگرمکننده بود و مرا به ادامه راهم تشویق کرد.
* در سطح کشورهای منطقه و دارای مشترکات فرهنگی؛ آثارتان بیشتر به زبانهای ترکی استانبولی و آذربایجانی ترجمه شد. چند اثر ترجمه شده را نام میبرید؟
- بهطور مثال؛ «قصه ما مثل شد» در ترکیه بهدست دکتر احمد آدگوزل استاد زبان و ادبیات دانشگاه ایغدیر ترکیه، «گزیده قصههای شب چله» بهدست دکتر علی گوزل یوز استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه استانبول، کتاب «تن تن و سندباد» و کتاب «زندگینامه من» بهدست خانم دکتر «برنا کارا گازاوغلو» استاد دانشگاه آغری ترکیه، باز هم؛ «قصههای شب چله» بهدست خانم دکتر عصمت محمد اوا استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه باکو و... ترجمه شده است!
همین طور رمان «بعد از سفر بابا» در کشور ترکمنستان منتشر شد. این اتفاقها نشان دهنده ویژگیها و ریشههای فرهنگی مشترک عمیق بین اقوام ما و ملتهای منطقه است. این ویژگیها و ریشهها باید بیش از پیش تقویت شود. در واقع ما ظرفیت بزرگی برای ایجاد همدلی و وحدت در سطح منطقه داریم.
این را هم بگویم که افتخار من است که کشورهای ترک زبان نسبت به آثار من دلبستگیها نشان دادند و این در حالی است که من ترک زبان نیستم. در میان هموطنان ترک زبان هم اقبال خوبی از آثار بنده صورت گرفته است. خوب است بدانید مدتی قبل در فضای مجازی ویدئویی را دیدم. در آن ویدئو، یک نوجوان 13 سال از آذربایجان شرقی با جاذبه خاصی مجموعه« قصه ما مثل شد» را به هموطنان خود معرفی کرد.
*همچنان قلم زدن در مسیر همدلی را ادامه میدهید؟
-همه آثار ما در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان همواره باید بر پایه همدلی و همراهی و دوستی اقوام ایرانی و ملتهای همسایه و دارای اشتراکات فرهنگی تولید شود. این یک عامل قدرتافزا برای همه ماست. امیدوارم به این مهم بیش از گذشته توجه شود.