دسته گل مهربانی، همدلی و نظافت پشـت پنجـره زندگـی

گالیا توانگر
خانه تکانی عید است. روی پله ایستاده‌ام و گوشه پرده را که رها شده، می‌کشم روی صورتم. به کوچه می‌نگرم. با انگشتان سردم که بوی شوینده می‌دهد، یک گوشه پنجره می‌نویسم: «بهار! با پرستوها و شعر، منتظرت هستم.»
 دست می‌کشم روی برگ‌های سبز پارچه پرده و فکر می‌کنم کاش دستهایم اسلیمی بودند، قد می‌کشیدند، پیچاپیچ و تا در خانه‌ات پل می‌بستند. خاک نرمی به چشمانم می‌رود، می‌سوزند و می‌بارند. بیا از قلمرو خواب‌های من طلوع کن و پوسته تاریکی را کنار بزن.
بهار! می‌آیی، می‌آیی، می‌آیی... با شالی که پر از شکوفه است. می‌آیی با لبخند‌های ساده کودکانه، پشت پنجره می‌نشینی و به ازدحام کوچه خوشبخت می‌نگری. می‌آیی به شکلی آشنا، به شکل خودم و دست هایم را در دست خودِ حقیقی‌ام می‌گذاری. دلم برای بهار، برای خودم، برای خویشتن خویش تنگ شده است.
روزهای اسفند ماه فصل خانه تکانی ست.‌ اشتیاق دسته گل شدن همه جا موج می‌زند و شور می‌آفریند، اما امسال با توجه به هراس بیماری‌های واگیردار نوع دیگری از همدلی‌ها را شاهدیم؛ مهربانی با هم و توصیه به رعایت بهداشت فردی و عمومی.
این ایام از سال که همیشه با ویژگی توجه به پاکیزگی همراه بوده است، اسفند ماه سال جاری می‌تواند نماد اتحاد مردمی در برابر آلودگی‌ها باشد. هیچ می‌دانید هراس، ایمنی بدنتان را پایین می‌آورد؟ پس از آلودگی‌ها نباید ترسید، بلکه باید با همدلی و رعایت نکات بهداشتی در خانه و جامعه به جنگ بیماری‌ها، تیرگی‌ها و هراس‌ها رفت.
باید همت کنید و دست به یک خانه تکانی کلی بزنید. رعایت بهداشت فردی و شستن مکرر دست‌ها را جدی بگیرید. بر اعصاب خود مسلط باشید و هر چه کدورت در دل دارید، بیرون بریزید. چشم و هم چشمی‌ها را رها کنید و با توجه به توان و ظرفیت‌های مالی و روحی خود زندگی کنید. غصه نو شدن وسایل و چنین و چنان را نخورید. خودتان باشید و از این افکار منفی بیرون بزنید.
رقم زدن بهار همدلی و پاکیزگی
صبح را با خبرهای بد آغاز نکنید. ضمن اینکه از رعایت نکات بهداشتی غافل نیستید، به کارهای مرسوم استقبال از بهار مشغول شوید. هراس ایمنی بدنتان را پایین می‌آورد و فرصت‌های زیبای زندگی‌تان را تلف می‌کند.
لیست کارهای خانه تکانی سال نو؛ پاک کردن غم گذشته، دور ریختن کینه، شستن افکار منفی، چیدن عشق در طاقچه، سبز کردن مهر و خرید شادی و حراج محبت است.
سمانه طالبی، یک خانه دار برایمان درباره برنامه‌ریزی خود جهت خانه تکانی اسفند ماه توضیح می‌دهد: «به نظر من چشم و هم چشمی‌ها اثر تخربی شان بر آرامش خانه و خانواده کمتر از هراس بیماری‌های واگیردار نیست. برای اینکه آماده و نیکو به استقبال از روزهای بهار برویم، تهذیب نفس، پاکیزگی روح و رهایی از حسادت و چشم و هم چشمی یکی از گام‌های ضروری است که به ویژه زنان در محور خانواده نباید از آن غافل بمانند.»
وی که این روزها سرگرم شست و شوهای خانگی برای خانه تکانی است، می‌گوید: «ما با خانم‌های آپارتمان محل سکونت مان برنامه‌ریزی کرده و حتی اقدام به دوخت ماسک و ارائه آن به اعضای خانواده‌های ساکن در مجتمع محل سکونت مان و همسایه‌ها داشته‌ایم.»
از دیگر اقدامات این شهروند نصب بروشور اقدامات اساسی برای مبارزه با کرونا در تابلو اعلانات مجتمع محل سکونتشان است.
وی می‌گوید: «اسفند ماه امسال از لحاظ بهداشتی، موقعیت خاص را سپری می‌کنیم و مبارزه با بیماری‌های واگیردار می‌طلبد که همه اقشار جامعه دست به دست هم داده و با رعایت قرص و محکم بهداشت فردی و اجتماعی، بهار همدلی و پاکیزگی را رقم بزنند.»
شادی‌هايتان را به اين ماديات بی‌دوام
 گره نزنيد
بچه‌ها با خيالِ کفش و لباس نو، چشمانشان را می‌بندند. زن‌ها با فکر عوض کردن فرش و رنگ مبل جديدشان. مردها با محاسبه‌ هزينه‌های شب عيد و کارهای نيمه ‌تمامشان.
اما فروردين که از نيمه بگذرد، طرح فرش و رنگ مبل از مُد می‌افتد و کفش و لباس نو از چشم، هزينه‌ها و کارهای نيمه ‌تمام هم احتمالا تمام می‌شود. ماهی‌ها می‌ميرند و سبزه‌ها پلاسيده می‌شوند. روی ديوارها و شيشه‌ها باز گرد و خاک می‌نشيند و هفت‌سين‌ها کم‌کم جمع می‌شود...
مریم همت زاده یک مشاور برایمان می‌گوید: «اين‌ها را گفتم که بدانيد، اگر هفت‌سينتان يک سين هم کم داشته باشد، ايرادی ندارد. اگر لباستان فلان مارک و مبلتان فلان طرح هم نباشد، آسمان به زمين نمی‌آيد. خارج کنيد خودتان را از دور اين رقابت چشم و هم‌چشمی‌ها، شادی‌هايتان را به اين ماديات بی‌دوام گره نزنيد.
بگذاريد کودکانمان ياد بگيرند که سال نو چيزی نيست، جز حال خوب کنار هم بودن، جز وقتی که در کنار هم می‌گذرانيم؛ احساس خوشبختی داشتن با ماديات، هنر نيست. اگر ميان همين اندک ‌داشته‌هايتان هم با هم مهربان بوديد، آن وقت برويد و ميان مردم خوشبختی‌تان را جار بزنيد.
اگر تصميم گرفتيد امسال را بيشتر کنار هم باشيد و بيشتر لبخند بزنيد، آن وقت است که شکوفه‌های خوشبختی در دلتان جوانه می‌زند و حال و هوای زندگيتان بهاری می‌شود.
لبخند بزنيد به ترک ديوارتان، شايد شکوفه‌ای ميانش منتظر جوانه زدن باشد!»
تناوب انجام کارهای سخت
و آسان و راحتی مفاصل
«خسته ام/ مثل اتاقی که یادشان رفته/ خانه تکانی‌اش کنند!»
خدا کند که این گونه نباشد، حال دلمان.
مرتضی احمدی کارمند و پدر یک خانواده پنج نفره برایمان در مورد چگونگی تقسیم کار در ایام خانه تکانی می‌گوید: «این ایام فرصت خوبی است که مسئولیت پذیری را به طور عملی به فرزندانمان یادآور شویم. پدر و مادرها نباید کوچکترهای خانه را در مسئولیت خانه تکانی نادیده بگیرند.»
وی در مورد زمانبندی در رسالت خانه تکانی توضیح می‌دهد: «شما می‌توانید برای آنکه کارهای منزل را آسان‌تر انجام دهید، به سادگی یک برنامه ریزی داشته باشید. اصلا لازم نیست که شما از اول صبح تا بعدازظهر کارهای منزل را انجام دهید؛ بلکه می‌توانید با تقسیم کردن کارها به روزهای مختلف هفته، کمتر به خود فشار بیاورید و انرژی کمی در یک روز مصرف کنید تا بتوانید به کارهای دیگر مثل مطالعه، رسیدگی به کارهای بیرون از منزل یا حتی کارکردن خارج از منزل
بپردازید.
اگر قرار است مثلا در طبقه پایین منزل به شستن لباس‌ها بپردازید یا باغچه منزل را مرتب کنید، سعی کنید کارهایی را که مربوط به طبقه پایین یا حیاط است، همزمان انجام دهید تا لازم نباشد، دایم از پله‌ها بالا و پایین بروید. شما باید کارهای منزل را اولویت بندی کنید و کارهایی را که لازم است حتما انجام دهید، امروز انجام دهید. انجام کارهایی که چندان ضروری نیستند را به روزهای بعد موکول کنید.»
وی در تکمیل صحبت هایش می‌گوید: «شما برای خانه تکانی به مواد و وسایل متفاوتی نیاز دارید؛ پودرلباسشویی، مایع جرم گیر، جارو، دستمال گردگیری، کیسه جاروبرقی، مایع شیشه شوی، برس و... بنابراین ممکن است برای خرید هر یک از آنها، هر بار از منزل خارج شوید و وقت و انرژی خود را هدر دهید.
بهترین راهکار این است که یک لیست تهیه کنید و تمام مواد و وسایل مورد نیاز برای خانه تکانی را در آن یادداشت کنید. وقتی از کامل بودن فهرست خودتان مطمئن شدید، از یکی از اعضای خانواده بخواهید که اقلام آن فهرست را یکجا برایتان خریداری کند، یا خودتان یک روز را به خرید اختصاص دهید و اقلام مورد نیازتان را یک دفعه تهیه کنید.»
کمال رجب پور یک پزشک متخصص ارتوپد نیز توصیه دارد: «بعضی از کارهای خانه انرژی کمی از شما می‌گیرند، ولی بعضی دیگر شما را کاملا خسته می‌کنند. بهترین روش آن است که یک کار سبک مثل آب دادن به گلدان‌ها را انجام دهید و به دنبال آن یک کار سنگین‌تر مثل جاروبرقی کشیدن اتاق‌ها را انجام دهید، سپس یک فعالیت سبک را انجام دهید. با این روش به عضلات و مفاصل خود استراحت می‌دهید و می‌توانید ساعات طولانی تری به فعالیت بپردازید.
به علاوه اگر قرار است یک کار منزل (که لازم است هنگام انجام آن بایستید) مثل ظرف شستن یا جاروبرقی کشیدن را انجام دهید، به عنوان فعالیت بعدی، کاری را انجام دهید که بتوانید نشسته به آن مشغول شوید؛ مانند سالاد تهیه کردن و دوخت ودوز. به این ترتیب شما به صورت متناوب به یک گروه از عضلات و مفاصل‌تان استراحت می‌دهید.»
نکات سریع و آسان خانه تکانی
قبل از اینکه گرد و خاک روی میز و مبل‌ها را با دستمال پاک کنید، کمی نرم‌کننده لباس به دستمال بزنید. این گونه گرد وخاک به وسایل نمی‌چسبد.
برای اینکه شیرهای آب همیشه تمیز و براق باشند، آن‌ها را با دستمال چرب تمیز کنید. بعدها می‌بینید که تمیز کردنشان چقدر راحت‌تر است.
برای تمیز کردن قابلمه‌ها و تاوه‌هایی که ته آن‌ها غذا چسبیده است، کمی نمک داخل آن بریزید با اسکاج بشویید.
اگر سطح گاز را با روغن زیتون تمیز کنید و سپس با دستمال آن را خشک کنید، دیگر لکه‌های روی گاز آزارتان نمی‌دهند.
علی صفورا که خود سرگروه کارگران در یک شرکت نظافت ساختمانی است، اکیدا توصیه می‌کند: «در خانه تکانی مراقب باشید؛ مخلوط جوهرنمک با دیگر شوینده‌ها گاز خطرناکی تولید می‌کند که باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیری چون سوختگی مجاری تنفسی، اختلال تنفسی و حتی مرگ می‌شود!»
وی درباره ریزه کاری‌های تمیز کردن وسایل خانه توضیح می‌دهد: «یک قاشق سوپ خوری جوش شیرین، یک فنجان سرکه و مقداری آب گرم و یک قاشق سوپ خوری پودر صابون را با هم مخلوط کنید، روی لکه‌های روی مبل بمالید. جوش شیرین به پارچه تازگی می‌دهد کمی از آن را روی قسمت‌های خشک مبل بپاشید پس از مدتی با جاروبرقی جارو کنید.
برای تمیز کردن قابلمه‌های سوخته ابتدا کمی آب داخل آن بریزید، سپس یک فنجان سرکه به آن اضافه کنید و بجوشانید. وقتی جوشید از روی گاز بردارید و کمی جوش شیرین به آن اضافه کنید. وقتی تاثیرش را گذاشت قابلمه را خالی کنید. اگر بازهم داخل تاوه تمیز نشد با جوش شیرین آن را تمیز کنید.
برای اینکه ظروف شیشه‌ای کاملا تمیز و براق شوند آن‌ها را با سرکه بشویید یا اینکه کمی نمک به آن بمالید سپس بشویید و بگذارید خشک شود.
برای تمیز کردن قهوه ساز کمی آب و سرکه داخل آن بریزید و روشن کنید. پس از مدتی خاموش کنید. این فرآیند را می‌توانید چندین بار تکرار کنید.»
این نظافت‌کار در ادامه می‌گوید: «اگر می‌خواهید اتو را تمیز کنید کمی نمک روی یک پارچه تمیز بریزید. اتو را گرم کنید و روی آن بمالید.
برای تمیز کردن داخل لوله‌ها جوش شیرین و نمک را با هم ترکیب کنید و داخل لوله‌ها بریزید، سپس مقداری سرکه بریزید و پس از ۱۵ دقیقه با آب گرم بشویید.
برای تمیز کردن وان حمام ۲ قاشق جوش شیرین را با ۲ قاشق بکینگ پودر ترکیب کنید و به وان خیس شده بمالید. پس از ۱۰ دقیقه مقداری سرکه و سفید‌کننده را با هم ترکیب کنید و داخل وان بریزید پس از نیم ساعت آن را بشویید.
چربی‌ها و غذاهای مانده در تاوه و قابلمه را با کمی نمک تمیز کنید. مقداری نمک داخل تاوه بریزید و پس از ۱۰ دقیقه بشویید.
برای تمیز کردن سینک ظرفشویی مقداری لیمو و نمک روی آن بمالید تا براق و تمیز شود.»