فرجام نافرجام طرح جامع جمعیت
صالح قاسمی
هشت سال از هشدارهای کارشناسان جمعیتشناس و مطالبات مکرر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله) درباره تحولات نگرانکننده شاخصهای جمعیت در جمهوری اسلامی ایران گذشته است.
6 سال از ابلاغ قانونی و رسمی مفاد چهاردهگانه سیاستهای کلی جمعیت به روسای سه قوه میگذرد. حدود پنج سال از منفی شدن نرخ موالید و کاهش سالانه تعداد تولدها در کشور سپری شده است، به طوریکه تنها از سال 1394 تا 1398 آمار موالید کشور بیش از 370 هزار تولد کاهش یافته است.
سقوط نرخ باروری در ایران از بیش از 6 فرزند به ازای هر زن به کمتر از دو فرزند به ازای هر زن که فقط طی 30 سال به وقوع پیوسته است یک رکورد جهانی را ثبت نموده است، ضمن اینکه افزایش جمعیت سالمندان بالای 60 سال کشور از حدود 10 درصد کنونی به بیش از 30 درصد تا سه دهه آینده رکورد جدیدی را در سرعت گذار دموگرافیک ثبت خواهد نمود.
بیش از یک سوم پنجره جوانی جمعیت و عدم بهرهبرداری از این فرصت طلایی برای پیشرفت و توسعه اقتصادی کشور در سایه غفلت و یا تغافل مسئولین سپری شده است و این در حالی است که بسیاری از نخبگان و مسئولین کشور از مفهوم پنجره جمعیت بیاطلاع هستند.
نگارنده به عنوان یک کارشناس جمعیتپژوه که سالها در حوزه تحولات جمعیت کشور به تحقیق و تالیف پرداخته است به طور ویژه توجه همگان را به اطاله غیرقابل توجیه بررسی (طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده) جلب مینماید.
این طرح که در سال 1391 تقدیم هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی شد تنها طرح حاوی برخی مشوقهای حمایت از فرزندآوری در ایران است که حدود هفت سال است در راهروی کمیسیونهای تخصصی مجلس زمینگیر گشته و تحت عنوان کار کارشناسی و بررسی تخصصی متوقف شده است.
طرح مذکور با وجود اهمیت ملی و راهبردی تحولات جمعیت در سرنوشت کشور، در حالی طی هفت سال گذشته هنوز به تصویب صحن علنی مجلس نرسیده است که فاکتور زمان در بهرهمندی کشور از پنجره جمعیت بسیار حیاتی و تعیینکننده است.
این طرح که با وجود مخالفتهای سازمان برنامه و پس از تلاشهای طاقتفرسای عده انگشتشماری از نمایندگان محترم حدود سه ماه پیش در کمیسیون فرهنگی مصوب شده و برای تصویب نهایی در نوبت طرح در صحن علنی قرار گرفته است، به خاطر عدم اهتمام یا عدم فهم دقیق یا... توسط هیئترئیسه مجلس هنوز در صحن علنی مجلس مطرح نشده است و با توجه به انتخابات و تغییر مجلس شورای اسلامی، فرجام نافرجام آن کاملا قابل
پیشبینی است.
سؤال قابل تاملی که بایسته است آقای دکتر علی لاریجانی، رئیس چند دوره مجلس شورای اسلامی به آن پاسخ دهند: اینکه؛ در حالی که حضرتعالی سابقه تصویب برجام در 30 دقیقه را در کارنامه خویش دارید، فرصتسوزی هفتساله از طلاییترین زمان پنجره جمعیتی کشور در مجلس تحت مدیریت حضرتعالی برای بررسی طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده
چه معنایی دارد؟