کیهان بررسی کرد
سقوط بورسهای آمریکا و عربستان پس ازحمله موشکی ایران
در پی حملات موشکی ایران به دو پایگاه نظامی آمریکایی در عراق، بورسهای آمریکا و عربستان سقوط کرد و قیمت جهانی طلا و نفت افزایش یافت.
پس از اقدام تروریستی آمریکا در به شهادت رساندن سردار سلیمانی، ایران به انحاء مختلفی اعلام کرد انتقام سختی از آمریکا خواهد گرفت، بر همین اساس، بامداد چهارشنبه دهها موشک بالستیک به دو پایگاه مهم نظامی آمریکا در عراق شلیک کرد و طی این حملات وضعیت تحقیرآمیزی برای آمریکا ایجاد شد.
این حملات به پایگاه نظامی آمریکا که پس از جنگ جهانی دوم برای اولین در جهان رخ میداد، آثار و تبعات زیادی در اقتصاد جهانی ایجاد کرد؛ براین اساس ارزش بازارهای بورس، ارز، طلا و نفت با این حملات دستخوش تغییرات گستردهای شد تا مشخص شود هزینه ایجاد تنش برای ایران بیشتر از حد تصور آمریکایی هاست.
در این باره، خبرگزاری فارس به نقل از اینوستورز نوشت: «با انتشار خبر حمله انتقامجویانه ایران به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق شاخصهای بورس آمریکا همه با هم منفی شدند؛ بر این اساس «شاخص داو جونز» 1/4 درصد، «شاخصS&P 500» 1/5 درصد و «شاخص نزدک» نیز 1/8 درصد کاهش یافتند.»
فروریختن بورس آمریکا در پی حملات ایران نشان میدهد آمریکا اگر بخواهد وارد جدال با ایران بشود قطعا هزینه سنگینی متحمل خواهد شد این جدای از هزینههای مستقیمی است که به این کشور یا کشورهای متحد وی در منطقه وارد میشود.
بورسهای آسیایی هم ریزش کردند
اما سقوط بورس آمریکا پایان ماجرا نبود و بورس کشورهای آسیایی –خصوصا عربی- هم با افت محسوسی رو به رو شد. در این رابطه پایگاه خبری استارآنلاین اعلام کرد: «پس از منفی شدن بورسهای آمریکایی پس از حمله ایران به پایگاه عین الاسد در عراق، حالا نوبت به بورسهای آسیایی رسیده است.
در بین کشورهای آسیای شرقی ، بورس ژاپن بیشترین سقوط را تجربه کرد، بگونهای که تنها در چند ساعت نخست حمله، شاخص بورس این کشور 2/2 درصد منفی شد، همچنین بورس کرهجنوبی نیز 1/5 درصد افت کرد و بورس استرالیا هم 0/9 درصد کاهش ارزش را به ثبت رساند.
کارشناسان میگویند بورسهای جهان در حال گرفتن آرایش یکپارچه منفی در برابر تشدید تنش در خاورمیانه هستند. آمریکا اعلام کرده که هنوز حجم تلفات مشخص نیست اما به اعتقاد این کارشناسان میزان تلفات خیلی مهم نیست چرا که ایران از آمادگی برای اجرای دور دوم موشکباران و حمله به آمریکا خبر داده است.»
لازم به ذکر است، بورسهای آسیایی از زمان ترور ناجوانمردانه سردار سلیمانی وارد فاز ریزشی شدند و آنچه روز گذشته اتفاق افتاد، آغاز این روند نزولی نبود. چنانچه از روز جمعه تاکنون اخبار متعددی در روزنامه کیهان درباره ریزش بورسهای کره جنوبی و هنگ کنگ در شرق آسیا و قطر، بحرین و امارات در جنوب غرب آسیا چاپ شده است.
سقوط آزاد ارزش شرکت ملی نفت عربستان
در بین سقوط ارزش بورسهای آسیایی، یک نکته مهم به نظر میرسد و آن اینکه، ارزش سهام شرکت آرامکو (شرکت ملی نفت عربستان سعودی) با افت قابل ملاحظهای رو به رو شده است؛ افتی چشمگیر که نشان میدهد آسیبپذیری این شرکت در برابر هرگونه درگیری در منطقه، بسیار بالا است.
در این باره، پایگاه خبری اینوستینگ نوشته است: «ارزش سهام آرامکو از زمانی که چند روز پیش به بیشینه خود رسید تا معاملات چهارشنبه حدود 12درصد سقوط کرده که دلیل اصلی آن تشدید تنش در خاورمیانه بوده است. بورس عربستان در معاملات این روز 1/4 درصد سقوط کرد.»
این رسانه با تصریح به اینکه بامداد چهارشنبه، ایران در اقدامی تلافیجویانه پایگاه عین الاسد آمریکا را هدف قرارداد، اعلام کرد: «در حال حاضر قیمت سهام آرامکو حدود 34 ریال سعودی است. حمله تروریستی هفته گذشته ارتش آمریکا به سردار قاسم سلیمانی باعث تشدید تنش در خاورمیانه شده است.»
یکی از واهمههای آرامکو در شرایط کنونی نیز هدف قرار گرفتن تاسیسات این شرکت است. به عبارتی، تشدید التهابات بین ایران و آمریکا میزان آسیب پذیری این شرکت را افزایش میدهد. همان طور که مشاهده میشود، همین حالا هم که درگیری به وجود نیامده ارزش سهام آرامکو 12 درصد کاهش یافته است.
افزایش چشمگیر قیمت نفت
یکی دیگر از تبعات حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکا در عراق، افزایش قیمت نفت بود، چنانچه پایگاه خبری رویترز از افزایش قیمت نفت پس از ترور شهید سلیمانی خبر داد و با اینکه پس از آن اعلام کرد با گذشت چند روز آرامش به بازار نفت برگشته، اما مجددا – درپی حمله ایران- اعلام کرده قیمت نفت افزایش یافته است.
رویترز نوشت: «قیمت نفت، به علت ترور فرمانده ارشد نظامی ایران توسط آمریکا در عراق بسیار بالا رفت [اما] بازارهای نفتی در روز سهشنبه آرام شده بود زیرا تحلیلگران معتقد بودند تنشهای بازار میتواند کاهش یابد اما پس از حملات (انتقامجویانه) موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در عراق در بامداد روز چهارشنبه و چند ساعت پس از مراسم تشییع (سردار شهید) قاسم سلیمانی، قیمت نفت به شدت افزایش یافت. در ساعات اولیه معاملات دو روز پیش، هر بشکه نفت برنت به 71/75 دلار رسید که بالاترین میزان از نیمه ماه سپتامبر 2019 به شمار میرفت. نفت خام آمریکا نیز به 65/85 دلار در هر بشکه رسید که بالاترین رقم از اواخر ماه آوریل به شمار میرفت.» ارقام مذکور نشان میدهد شرایط بازار نفت به شدت از اقدام ایران متاثر شده که این موضوع حاکی از عمق اثرگذاری رفتارهای ایران در برابر آمریکا میباشد.
قیمت طلا رکورد زد
همچنین، اتفاق مهم دیگری که رخ داده، افزایش قابل توجه هر انس طلای جهانی است؛ پایگاه خبری کیتکو اعلام کرد: «حمله ایران به پایگاه هوایی آمریکا در عراق باعث شد تا قیمت طلا در بازار جهانی 32 دلار افزایش قیمت را تجربه کند. قیمت طلا در ساعات ابتدایی این حمله با عبور از 1600 دلار به 1605/7 دلار رسید.»
البته پس از شهادت سردار سلیمانی نیز قیمت هر انس طلای جهانی به آستانه 1600 دلار رسیده بود که به نوعی موجب شگفتی فعالان بازار شد اما با گذشت اندک زمانی، موج افزایش قیمت جهانی طلا فروخوابید تا حمله ایران به پایگاه آمریکایی که موجب افزایش قیمت طلا به بالاتر از 1600 دلار شد.
جالب اینجاست که در نیمه مهر ماه گذشته، جورج گرو، مدیرکل «شرکت آر بیث ولت منیجمنت» اعلام کرده بود: «ابهامات موجود از قیمت طلا در محدوده ۱۵۰۰ دلار پشتیبانی خواهد کرد.» اما حالا نه تنها لنگر 1500 دلار از دست رفته بلکه سخن از ارقامی بالاتر از 1600 دلار به میان آمده است.
افزایش قیمت هر بشکه نفت و هر انس طلای جهانی نشان میدهد اگر آمریکا بخواهد وارد مناقشه با ایران بشود –فارغ از تبعات مستقیم آن- هزینههای گزافی به اقتصاد جهانی تحمیل خواهد شد؛ موضوعی که نشان میدهد درگیری برای آمریکا هم بسیار پرهزینه خواهد بود.
بهبود شاخصهای جهانی پس از سخنان رهبری
رهبر معظم انقلاب روز گذشته در حسینیه
امام خمینی(ره) در جمع مردم قم، سخنان مهمی را در خصوص آنچه طی روزهای گذشته بر منطقه گذشته است، ایراد فرمودند که در پی آن، شاخصهای مهم اقتصاد جهان از جمله قیمت نفت و طلا دقایقی پس از سخنان ایشان بهبود پیدا کرد.
قیمت نفت برنت که در واکنش اولیه به حمله ایران به ۷۱ دلار رسیده بود تا ظهر روز گذشته -به وقت تهران- به 68/89 دلار بازگشت و قیمت نفت وست تگزاس اینترمدییت هم از ۶۵ دلار اوایل دیروز به 63/15 دلار کاهش یافت، بنابراین پس از سخنان رهبر معظم انقلاب شاهد بازگشت آرامش به بازار نفت جهانی بودیم.
همچنین، قیمت جهانی طلا، اسپاتگلد که در واکنش اولیه به حملات از ۱۶۰۰ دلار هم فراتر رفته بود به ۱۵۸۳ دلار بازگشت که از التهابات ایجاد شده در بازار طلا کاست. به عبارتی، هر دو بازار طلا و نفت به شرایط قبلی خود نزدیک شدند و تقریبا به شرایط با ثبات خود بازگشتند. به گزارش خبرگزاری مهر، همچنین در بازار بورس داخلی، فعالان بازار سرمایه میگویند که پس از اتمام سخنرانی رهبر معظم انقلاب، صف فروش برخی از سهام در بورس جمع شد. بر این اساس برخی پیشبینیها حاکی از آن است که شاخص بورس روند عادی خود را در اوایل هفته آینده در پی خواهد گرفت.