سایتهای پرورش میگو فاجعهای زیست محیطی برای هرمزگان (گزارش از دور و نزدیک)
گزارش از: شهین صادقی
ساکنان و شوراهای 30 روستای ساحلنشین کولغان و جلابی بخش تخت و قلعه قاضی شهرستان بندرعباس در نامهای به رئیسجمهور خواستار رسیدگی به این موضوع شدند.
ساکنان این روستاها معتقدند با اجرای طرح زیانبار ایجاد مزارع پرورش میگو در منطقه بدون کار کارشناسی و عدم بررسیها و اثرات زیست محیطی و بههمریختگی اکوسیستم موجب ازبینرفتن فرصتهای کلان سرمایهگذاری دولت و ملت شده و واگذاری اراضی به افراد رانتخوار و نادیده گرفتن حق مردم است و حتی سهمی برای اشتغال بومیان قائل نشدهاند.
به گفته روستاییان تقسیم زمینهای ساحل بین افراد زمینخوار و فرصتطلب موجب فراری دادن مرزداران واقعی کشور از روستاهایشان که سالها با رنج و مشقت برای حفظ مرزها و ماندن در روستاهای خود سختیها و مرارتها تحمیل و هزینهها پرداخته اند، آسیبرساندن به محیط زیست و بهمریختگی اکوسیستم و از بین رفتن خورهای بزرگ آبی و آسیبرساندن به کار و زندگی مردم، نماندن زمین جهت اسکان و سرریز شدن جمعیت شهر در حال توسعه بندرعباس که از غرب به صنایع مادر و از جنوب به دریا و از شمال به کوههای گنو، قلعه قاضی، تخت، شمیل، نیان و رودها وصل میشود و کشیده شدن خودبهخود شهر بندرعباس به طرف شرق که جایی برای الحاق به شهر نخواهد ماند و هزینههای زیادی برای توسعه شهرنشینی برای نظام باقی نخواهد گذاشت خواهد شد که ضروری است بازرسین ویژهای برای بازدید از منطقه، روند واگذاریها و آسیبهایی که ساکنان این مناطق را تهدید میکنند فرستاده شود.
در اینباره آبتین امیری، رئیس کمیسیون بهداشت، سلامت و خدمات شهری شورای شهر بندرعباس گفت: ایجاد سایت پرورش میگو در منطقه شهری مجاور اسکله نخل ناخدا بزرگترین فاجعه زیست محیطی تاریخ هرمزگان، خواهد بود که در اینباره به استاندار نامه نوشتهایم و دلیلی وجود ندارد ثروت عمومی و آینده شهر در خدمت خواص قرار گیرد.
وی گفت: این پروژه به نفع شهر بندرعباس نیست و باید به جایی منتقل شود که به محیط زیست شهری آسیب نزند. مردم بندرعباس نیاز به آرامش و تفریح دارند و ساحل دریا باید برای مردم این شهر سالم باقی بماند اما اجرای این پروژه با آسایش و سلامت روان مردم تضاد دارد.
امیری گفت: از آنجایی که میزان آلودگیهای مختلف مزارع پرورش میگو در نواحی ساحلی بالاست، حتیالامکان این مزارع با فاصله از مناطق شهری باید ایجاد شود و احداث این مزارع چسبیده به شهر هیچ توجیهی ندارد.
این عضو شورای اسلامی شهر بندرعباس گفت: در ناحیه شرقی بندرعباس به دلیل یک جریان آبی شرقی، غربی پساب مزارع پرورش میگو وارد مناطق ساحلی شهر بندرعباس خواهد شد و مشکلاتی را برای کل ساحل شهر بندرعباس ایجاد خواهد کرد. لذا از سازمان محیط زیست و دستگاههای اجرایی و نظارتی انتظار داریم که در جهت مصالح و سلامت عمومی برای جابهجایی این پروژه ورود کنند.
دیگر عضو شورای شهر بندرعباس همچنین از اختصاص 600 هکتار زمین با کاربری گردشگری به سایتهای پرورش میگو در محدوده شهر بندرعباس انتقاد کرده و آن را نتیجه تعلل مدیریت قبلی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری هرمزگان دانست.
پرویز سالاری با اشاره به تغییر مدیریت سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان از استاندار خواست 600 هکتار زمین یادشده را به میراث فرهنگی بازگرداند.
وی با اشاره به آسیبهای زیست محیطی ناشی از راهاندازی استخرهای پرورش میگو در ساحل شرقی بندرعباس گفت: بدون استعلام از محیط زیست در این زمینه قراردادی بستهاند و محیط زیست به عنوان متولی این بخش باید فریاد بزند و مشکلات را بگوید اما مشکل اینجاست که محیط زیست هم زیرمجموعه دولت است.
مشاور شهردار بندرعباس در امور ساحل و دریا نیز اظهار داشت: بر اساس پایشهای انجام شده، انواع آلودگیها در ساحل بندرعباس وجود دارد که ورود این آلایندهها به ساحل و دریا وضعیتی بحرانی را بهوجود آورده است.
صمد حمزهای تصریح کرد: بسیاری از کارهایی که در ساحل بندرعباس انجام شده مکانیابی مناسبی ندارد و درباره آثار زیانبار و آلایندگی استخرهای پرورش ماهی و میگوی در حال احداث در ساحل شرقی بندرعباس به استاندار گزارش کامل داده شده است.
وی تصریح کرد: پساب حوضچهها و استخرهای پرورش میگو دارای مواد مضر و باکتریزا از جمله آمونیاک است که بیماریزا بوده و مشکلات زیادی ایجاد میکند و علاوه بر آن با این اقدامهای ساحل شرق بندرعباس به ساحل گلی تبدیل میشود و ریزدانهها را افزایش میدهد.
مشاور شهردار بندرعباس در امور ساحل و دریا هشدار داد: با توجه به موارد گفته شده، بندرعباس از شرق و غرب در محاصره معضل زیست محیطی قرار گرفته و با این روند نباید در آینده منتظر بهرهبرداری از ساحل باشیم.
کارشناس مسئول نظارت بر امور حیاتوحش اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان نیز اظهار داشت: ساحل شرقی بندرعباس از مهمترین مناطق ساحلی کشور است که در معرض تهدید جدی است.
فهمیمه گودرزی ادامه داد: این منطقه از مهمترین مناطق سرشماری پرندگان و زیستگاه 60 گونه پرنده مهاجر است.
مسئولین چه میگویند؟؟
این گزارش حاکی است مسئولان استان میگویند؛ اواخر دهه 70 حدود 50 هزار هکتار از زمینهای شور و لمیزرع در مناطق ساحلی استان هرمزگان جهت پرورش میگو توسط مهندسین مشاور فنی و مجرب در زمینه پرورش میگو شناسایی شد که سایتهای شور اول، شور دوم، خضر (چاه فعله)، کولغان، جلابی و حسن لنگی در شرق شهرستان بندرعباس از جمله آنها بودند. از طرفی مطابق قانون نظام جامع دامپروری صدور کلیه مجوزهای آبزیپروری از جمله تکثیر و پرورش میگو به سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی واگذار شد.
پس از صدور مجوز و دریافت استعلامات مربوطه از چندین اداره مرتبط از جمله: منابع طبیعی و آبخیزداری، شرکت آب منطقهای، شرکت توزیع برق، شرکت برق منطقهای، بنیاد مسکن، میراث فرهنگی، محیط زیست، دامپزشکی، راه و شهرسازی و...، واگذاری اراضی توسط مدیریت امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی بر اساس دستورالعمل واگذاری اراضی ملی و دولتی و با شرایط ضمن عقد به متقاضیان واگذار شد و کلیه واگذاریها در قالب قرارداد اجاره قابل تمدید به مدت 3 سال صورت پذیرفته و مشمول انتقال سند مالکیت به متقاضیان نمیباشد.
به گفته مسئولان بیشتر اراضی واگذار شده به مردم بومی استان بوده و خوشبختانه اشتغال مناسبی برای جوانان بومی ایجاد کرده است. از سویی تمامی واگذاریهای صورت گرفته دارای مجوز زیست محیطی بوده و ارزیابیهای زیست محیطی آن انجام شده است و همه واگذاریها بر اساس قانون و در چارچوب قانون بوده است که بدون شک این موارد لحاظ شده است.