کمیت و کیفیت امداد و نجات در جادههای زمستانی - بخش نخست
گذر از گردنههای برفی با رعایت نکات ایمنی
گالیا توانگر
- در ساعت چهار و چهل دقیقه صبح روز سهشنبه ۱۹ آذرماه ۹۸ پایگاه امداد و نجات جادهای منطقه «پیام» جمعیت هلال احمر شهرستان مرند توسط اورژانس در جریان انحراف یک دستگاه اتوبوس که از تهران عازم «خوی» بود در سرازیری پیام (نرسیده به پلیس راه) قرار میگیرند که بلافاصله تیم تخصصی جادهای با یک دستگاه خودروی آمبولانس به محل حادثه اعزام و ۳ نفر از مصدومان این حادثه را بعد از اقدامات پیش بیمارستانی به بیمارستان آیتالله کوهکمری مرند انتقال دادند.
- برخورد شاخ به شاخ پراید با نیسان در محور «اهر» تبریز با دو فوتی در صحنه و رهاسازی سه مصدوم توسط نجاتگران پایگاه «بیلوردی» انجام شد.
- تصادف زنجیرهای ناشی از لغزندگی در محور «خواجه ورزقان» حوالی «علیبیگ کندی» آذربایجان شرقی یک فوتی و چندین مصدوم برجا گذاشت.
آنچه در بالا خواندید، نمونهای از تصادفات جادهای در ایام یخبندان است که عمدتاً به دلیل لغزنده بودن جادههای برفی، نداشتن تجهیزات ایمنی لازم در خودرو، انحراف از مسیر جاده به دلیل خوابآلودگی راننده و یا سرعت بالا رخ دادهاند. تنها کافی است که اندکی غفلت داشته باشید تا یک عمر پشیمانی برای خود و خانوادهتان رقم بزنید.
در روزهای یخبندان جادهای بهعلت برودت هوا، بارشها و لغزنده بودن جادهها حتیالامکان از سفرهای غیرضروری پرهیز کرده و درصورت مسافرت، خودروی خود را تجهیز به زنجیر چرخ و وسایل زمستانی کنید. از سیستم گرمایشی خودرو اطمینان حاصل نموده و همچنین وسایل ایمنی به همراه داشته و فاصله طولی را با خودروی جلویی رعایت کنید.
فرشتگان نجات با کولهباری از مصائب
در تاریخ 14/9/98 حوالی پایگاه بین شهری(جادهای) اهر- مشکینشهر، نجاتگران را میبینیم که مشغول امدادرسانی به گرفتارشدگان در برف و کولاک هستند. رانندهها در خودرو نشستهاند و این ایثارگران بدون پوشیدن دستکش روی زمین یخ بسته خمشده و دارند زنجیر چرخ میبندند. دیدن این صحنه کافی است تا اشک در چشمان هر رهگذری حلقه ببندد. این تنها یک سکانس از دهها سکانس بینظیر ایثارگریهای این قشر کمتوقع و از جانگذشته است. قشری که حقوق چندین میلیونی نمیگیرند، ولی میلیونها چشم عملکردشان را زیر نظر دارند.
یکی از شهروندان آذریتبار با دیدن این صحنه گلهمندانه میگوید: «خدا قوت، لااقل دستکش بپوشید. تا کی این امدادگران و نجاتگران از جان خود مایه بگذارند؟ نجاتگران و امدادگران چرا زنجیر میبندند، پس راننده چه کاره هست؟ میتوانید راهنمایی کنید و خودشان ببندند.»
شهروند دیگری غرولندکنان میگوید: «رانندهای که نتواند زنجیر چرخ ماشینش را ببندد، همان بهتر که در برف بماند. بعضیها خودشان را به آن راه میزنند و از فرصت استفاده میکنند تا بیچاره امدادگر همه کارها را انجام دهد.»
اما یکی از اعضای تیم امداد و نجات جادهای- که دوست ندارد نامیاز او برده شود- در پاسخ به این شهروندان، بیشیله پیله، توضیح میدهد: «اگر امدادگر یا نجاتگری هم چنین نظری داشته باشد و برای کاری که انجام داده منت بگذارد، نه تنها نیتش خالص نیست، بلکه باید لباس امدادگری را از تنش در بیاورد. امدادگر وظیفهشناس است. احساس کمک به همنوع خودش را بدون هیچ چشمداشتی دارد.»
وی در ادامه میگوید: «البته برخی از رفتارها هم دلمان را بدجور میشکند. وقتی دوتا ماشین پشتسر هم در جاده میرانند و در برف بهخاطر زنجیر چرخ گیر میکنند، از داخل ماشین چند تا جوان هیکلی میآیند بیرون و از آنها میخواهیم که برای خلاصی خودشان به نجاتگران کمکی کنند؛ اما درست در همین لحظه از داخل ماشین خانمی داد میزند: «پسرم، شما کاریتان نباشد، اینها وظیفه شان هست که زنجیر چرخ ببندند و ماشین را هُل بدهند! حقوق میگیرند برای چه؟!» غبار خستگی تا مدتها روی شانههایمان که نه، روی دلمان مینشیند.»
نداشتن زنجیر چرخ، ماندن در قرق مرگ
به خیالم فاصله این روستا تا اولین آبادی کوتاه آمد، برای همین بدون داشتن زنجیر چرخ، با خودرو شخصی در جاده برفی به راه افتادم. جاده یخزده و وهمانگیز بود. ناگهان ماشین از حرکت باز ایستاد. پیاده شدم و یک مرتبه با به یاد آوردن اینکه زنجیر چرخ برنداشتهام، خون در رگهایم منجمد شد. هر لحظه بر شدت بوران اضافه میشد. نمیدانستم چه کنم و کاملاً غافلگیر و مستاصل شده بودم.
اکبر مهدوی یک راننده، با مرور خاطرات آن شب، در حالی که بار دیگر لرزه بر جانش افتاده میگوید: «اگر چراغهای ماشین را خاموش میکردم و برای آوردن کمک از آن دور میشدم، کارم توسط گرگها تمام بود. صدای زوزهشان را از دور میشنیدم و در آن شرایط اضطرابانگیز میپنداشتم احاطهام کردهاند.»
وی در ادامه میگوید: «تنها دو تا پتو در صندوق عقب ماشین داشتم. پتوها را آوردم و در ماشین نشستم و سعی کردم خوابم نبرد. اگر خوابم میبرد در نیمههای شب صددرصد یخ میزدم. با خودم نجوا میکردم. اصلا باورم نمیشد که تنها به دلیل نداشتن زنجیر چرخ در چنین مخمصهای گیر افتادهام و احتمال دارد جانم را از دست بدهم. چشمهایم گرم شده بودند و داشت خواب پلکهایم را میربود تا مرا تسلیم مرگ کند. در همین حین نور چراغ ماشین امداد و نجات مرا به خود آورد. کسی به شیشه خودروام میزد و مرا به زندگی باز میخواند...»
رعایت نکات ایمنی، قدمی رو به جلو برای کاهش تلفات
مجید اهریزاد یک امدادگر جادههای برفی با گلایه میگوید: «یکی از غفلتهای رانندگان در جادههای برفی این است که به همراه داشتن جعبه کمکهای اولیه و سایر تجهیزات ایمنی را جدی نمیگیرند که ممکن است بر اثر همین غفلتهای کوچک وقایع جبرانناپذیری رقم بخورد. تجهیزات مورد نیاز و جعبه امداد خودروی خود را همواره به همراه داشته باشید تا در صورت نیاز، از آن استفاده کنید.
از امکانات جدید خودروی خود برای رانندگی در برف کمک بگیرید. برخی از خودروهای جدید و مدرن دارای تجهیزات برف گیر و ترمز اتوماتیک مخصوص جادههای برفی هستند. در صورتی که خودرویتان دارای چنین تجهیزاتی است، حتما در مواقع لزوم از آن استفاده کنید.
بهمنظور جلوگیری از مواجهه با مشکلات گیرکردن در جادههای برفی، گوشی همراه خود را فول شارژ کرده و در صورت لزوم، بهمنظور تماس گرفتن با نیروهای امدادی برای آن اعتبار کافی بخرید.
زنجیر چرخ و تجهیزات برفی به همراه داشته باشید: رفت و آمد بدون زنجیر چرخ در جادههای برونشهری در اکثریت قریب به اتفاق کشورها و شهرها ممنوع است، بنابراین برای آنکه توسط پلیس راه خودرویتان توقیف نشود و بتوانید به راه خود ادامه دهید، حتما زنجیر چرخ بههمراه داشته باشید.»
وی در تکمیل صحبتهایش میگوید: «در آخر باید گفت که رانندگی ایمن در فصل زمستان و سرما، دارای قوانین و مقررات ویژهای است که رانندگان باید به منظور کاهش احتمال تصادف و جلوگیری از بروز مشکل و گیرکردن در جادههای برفی و بارانی فصل زمستان، این نکات و قوانین را رعایت کنند تا سفری ایمن و بیخطر را پشتسر بگذارند.»
اجرای طرح زمستانی جادهای از دیماه
در طرح راهداری زمستانی امسال ۱۲۳۵۲ نفر از نیروهای عملیاتی و ستادی بهکارگیری شدهاند. ۹۴۰ دستگاه پایگاه راهداری زمستانی، ۱۰ هزار دستگاه ماشینآلات راهداری و ۸۶۰۰ دستگاه ماشینآلات مجهز به سیستم رهیاب با قابلیت رهگیری و ۸۰۰ دستگاه دوربین نظارت تصویری، آماده ارائه خدمات در طرح راهداری زمستانی ۹۸ است. طرح راهداری زمستانی ۹۸ از تاریخ ۲۰ دی ماه امسال آغاز میشود و تا ۲۰ فروردین ادامه دارد.
عبدالهاشم حسننیا معاون وزیر راه و شهرسازی در مراسم رزمایش ترافیکی زمستانی ۹۸ میگوید: «۹۲ درصد حمل و نقل بار و مسافر کشور و بالغ بر ۸ میلیون تردد روزانه از طریق حمل و نقل جادهای انجام میشود. از جمله اقدامات زمستانی امسال میتوان به تشکیل قرارگاه مرکزی حملونقل و راهداری زمستانی در ستاد و استانها اشاره کرد. در همین راستا، مخلوط شن و نمک به میزان تقریبی ۸۰۰ هزار تن و دپو در پایگاههای راهداری زمستانی اشاره کرد.»
رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای همچنین یادآوری میکند:«با پیمانکاران بخش خصوصی جهت استفاده از ماشین آلات و تجهیزات آنها در مواقع مورد نیاز هماهنگی لازم صورت گرفته است و اطلاعات و فهرست کشیک مستقر در پایگاههای راهداری زمستانی که شامل سرپرست اکیپ با شماره تلفن همراه، آموزش همکاران راهدار و اپراتورهاست، انجام شده است.»
وی میافزاید: «تهیه و جانمایی کیسههای شن و نمک در محورهای مواصلاتی مستعد یخبندان و سردخیز بهویژه در گردنهها بههمراه اجرای تمهیدات راهداری در سطح راهها از قبیل پاکسازی دریواسیون، دهانه پلها، پاکسازی قنوها و ریزشبرداریها، لکهگیریها و... قبل از شروع طرح راهداری زمستانی، از دیگر اقدامات انجام شده برای این فصل سال محسوب میشود.»
ایمنی خودرو در فصل زمستان
رعایت نکات ایمنی در زمستان میتواند کمک بسزایی در پیشگیری از هرگونه مشکل احتمالی خودرو در جادههای زمستانی کند.
وحید نظری یک کارشناس معاینه فنی خودرو برایمان درباره نکات ایمنی کلیدی در جادههای برفی توضیح میدهد: «لاستیک و تایرهای خودرو را بررسی کنید: قبل از هرگونه سفر جادهای یا خیابانی در زمستان، ضخامت و کیفیت مناسب و عاجهای لاستیک و تایر خودروی خود را به دقت بررسی کرده و از کیفیت و سلامت آنها اطمینان حاصل کنید. از آنجایی که میزان باد و ارتفاع لاستیکها برای هر خودرویی متفاوت است، به عدد آن دقت کرده و حتما پیش از سفر، آن را چک کنید.
برف پاککنهای شیشه خودرو را چک کنید: دید کافی برای رانندگی در شرایط مختلف به خصوص در خیابان و جادههای برفی و بارانی مستلزم کیفیت بالای شیشه و برف پاککن شیشههای جلو و گاهی عقب خودرو است. در صورتی که برف پاککن خودرویتان قدیمی شده، به خوبی روی شیشه حرکت نمیکند و یا در صورت حرکت خطوط و آثاری از خود برجای میگذارد، حتما آن را تعویض کرده و مخزن آب شیشه شور برف پاککن را پر کنید.
چراغهای خودرو را تست کنید: قبل از سفر، حتما از سلامت و کیفیت نور چراغهای جلو و عقب خودروی خود اطمینان حاصل کنید. آن را روشن کرده و در صورتی که کمنور بود یا سوخته بود، آن را تعویض کنید.
باک بنزین خودرو: به منظور جلوگیری از گیرکردن در جادههای سرد و برفگیر زمستانی، حتما باک بنزین خودروی خود را پر کنید تا در صورتی که مجبور شدید در جاده برفگیر، ساعتهای طولانی در جاده بمانید و خودرویتان را روشن نگه دارید، از تمام شدن بنزین هراس نداشته باشید.
از سلامت باتری خودرو اطمینان حاصل کنید: پیش از آنکه در زمستان قصد سفر کنید، از سلامت باتری خودرو مطمئن شده و در صورت نیاز، خودروی خود را به متخصصان مربوطه نشان دهید.
روغن موتور و ترمز را چک کنید: از آنجایی که جادههای بارانی و برفی بسیار لغزنده هستند، رانندگان برای کنترل بیشتر خودرو از تعداد دفعات ترمز گرفتن بیشتری استفاده میکنند؛ بنابراین روغن ترمز نقش بسزایی در کیفیت رانندگی در زمستان دارد.
خودروی خود را حتیالامکان در پارکینگ پارک کنید: برای آنکه خودرویتان کمتر در معرض مستقیم هوای سرد قرار بگیرد، خودروی خود را در پارکینگ و فضای سر بسته پارک کنید تا حتیالامکان بر روی آن برف ننشسته و باتری آن هم آسیب نبیند.»