رشد آمار اشتغال دانشآموختگان نتیجه پیوند صنعت و دانشگاه
ارتباط دانشگاهیان و صنایع آنقدر مهم است که میتواند نرخ اشتغال فارغالتحصیلان را تا حد زیادی رشد دهد؛ بنابراین آماری از اشتغال فارغالتحصیلان و قراردادهای ارتباط با صنعت برخی دانشگاهها منتشر میشود.
رفع نیازها و مشکلات صنایع داخلی و بینیاز کردن آنها از وابستگیهای خارجی یکی از رسالتهای دانشگاهها در تحقق اقتصاد مقاومتی است. این امر تنها از طریق گسترش منطقی و سیستماتیک ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه امکانپذیر است. در این مسیر اهمیت مستندسازی و معرفی دستاوردهای دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور بیشتر از پیش به چشم میآید، لذا دفتر ارتباط با صنعت معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم اقدام به جمعآوری و تدوین قراردادهای برگزیده دانشگاهها و پژوهشگاهها کرده است. طرحها و دستاوردهای تدوین شده تنها گوشهای از هزاران طرح پژوهشی جاری در دانشگاهها هستند.
طی سالهای اخیر انتظارات گستردهای در خصوص تعامل و ارتباط فعالیتهای پژوهشی با نیازها و اولویتهای کشور مطرح شده است که خوشبختانه در این راستا دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور اقدامات مناسبی را آغاز کردند و برنامه و الگوهای مفیدی در جهت توسعه قراردادهای صنعتی، بهبود دورههای کارآموزی، اشتغال فارغالتحصیلان، کمک به رفع چالشهای ملی و موارد مشابه تعریف و اجرا شده است.
بدون شک مستندسازی و اطلاعرسانی و ترویج این گونه برنامههای موفق میتواند به فرهنگ سازی و الگوبرداریهای مناسب منجر شود لذا دفتر ارتباط با صنعت معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم اقدام به جمعآوری و تدوین تجارب موفق دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور کرده و مجموعهای با عنوان «تجارب و الگوهای موفق دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور در توسعه همکاری با جامعه و صنعت» تهیه شده است.
ارتباط میان صنعت و دانشگاه موضوعی است که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. آمارهای موجود در خصوص قراردادهای ارتباط صنایع و دستگاههای اجرایی با دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور خوشبختانه رشد این آمارها را نشان میدهد.
آمارهای موجود درخصوص اشتغال دانشآموختگان و تعداد دانشجویان کشور بیانگر ناکافی بودن نرخ اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی است و عوامل متعددی از جمله بهبود فضای کسب و کار، کاهش تصدیگری دولت و نهادها، استفاده بهینه از بازار کار و نیازهای کشور، مدیریت همکاریهای بینالمللی و بهبود کیفیت نیروی کار دانشآموخته منجر به حل این مشکل خواهد شد. بهبود کیفیت نیروی کار دانشآموخته از وظایف نظام آموزشی کشور بوده و عوامل دیگر نیز میبایست مورد توجه نهادهای ذیربط قرار گیرد.
بدین منظور وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ساماندهی برنامههای مهارت افزایی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی را در سال ۱۳۹۷ با اهدافی از قبیل: ارتقای توانمندیهای مهارتهای شغلی و حرفهای دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاهی، تدوین و برنامهریزی آموزشهای مهارتی متناسب با نیاز بازار کار، حمایت از افزایش سهم آموزشهای مهارتی و فناوری پایه در برنامه درسی رشتههای غیرمهارتی، ارتقای کمی و کیفی رویدادهای مرتبط با اشتغال و مهارتهای مرتبط در دانشگاهها و سازماندهی برگزاری دورههای آموزش مهارتی در دانشگاه و همافزایی ظرفیتهای موجود در دستور کار قرار داده است.
براساس اطلاعات اخذ شده از ۵۵ دانشگاه در سال ۹۷، حدود ۲۵۰۰ دوره با حضور ۷۲ هزار داوطلب برگزار شده که از این تعداد حدود ۳۸۵ دوره با مشارکت واحدهای صنعتی بوده است.
طرح رصد اشتغال فارغ التحصیلان با اهداف فرهنگسازی رصد وضعیت دانشآموختگان در دانشگاهها و موسسات آموزشی، ایجاد نظام مناسب اطلاعرسانی به ذینفعان در رابطه با وضعیت اشتغال هریک از رشتههای دانشگاهی، رصد مستمر ظرفیتهای محیطی و شرایط بازار کار منطقهای، شناسایی شکاف دانشی و مهارتی دانشآموختگان و اخذ اطلاعات از سامانههای اطلاعاتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گرفته است.
در این راستا کتاب «طرح رصد اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی» با دریافت اطلاعات وضعیت اشتغال فارغالتحصیلان بیش از ۸۰ دانشگاه کشور تدوین شد. این طرح برای سال ۹۸ نیز برنامهریزی شده و مقدمات آن در سال ۱۳۹۷ با اهدافی همچون اهداف فوقالذکر آغاز شده است.
نمودارهای منتشر شده ازسوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درباره درصد اشتغال فارغالتحصیلان مطابق آمار دانشگاهها نشان میدهد که میانگین میزان اشتغال دانشآموختگان کلیه مقاطع تحصیلی ۶۱ درصد است که به تفکیک مقطع میتوان برای دکتری ۸۲ درصد، برای کارشناسی ارشد ۵۲ و برای کارشناسی ۴۹ درصد عنوان کرد.
به نقل از خبرگزاری دانشجو؛ دوره کارآموزی مهمترین برنامه آشنایی دانشجویان با محیط کار و فراگیری مهارتهای مرتبط محسوب میشود. طی سالهای اخیر دانشگاههای کشور طرحهای متفاوتی برای بهبود این دورهها به اجرا گذاشتهاند که بررسی آنها میتواند الگوها و ایدههایی جدید را مطرح کند و در توسعه کمی و کیفی دورههای کارآموزی موثر واقع شود، همچنین لازم است هر دانشگاه با توجه به شرایط منطقهای، استانی و تنوع رشتهها و گرایشها برنامه جامعی تدوین و به اجرا گذارد. بر این اساس «نشست تخصصی ارائه تجارب و الگوهای موفق دانشگاهها در راستای توسعه کمی و کیفی دورههای کارآموزی دانشجویان» با هدف مستندسازی و ترویج الگوهای موفق برگزار و نتایج آن به منظور بهرهبرداری برای دانشگاهها ارسال شد.