ایران شلیک کرد ترامپ بلوف زد
مجتبی باجلان
در نخستین ساعات بامداد روز پنجشنبه ۳۰ خرداد یک فروند پهپاد جاسوسی گلوبال هاوک آمریکا بعد از تجاوز به حریم سرزمینی جمهوری اسلامی ایران در منطقه رو به روی کوه مبارک استان هرمزگان، هدف آتش پدافند نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و سرنگون شد. گلوبال هاوک بزرگترین پهپاد مورد استفاده در جهان است که در ارتفاع بسیار بالا پرواز میکند و کارشناسان میگویند که سرنگون ساختن این پهپاد نشان دهنده توانمندی بالای نیروی نظامی است. آمریکاییها ابتدا مواضع و اظهارات متناقضی درباره پهپاد متجاوز خود داشتند اما سرانجام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، رسماً سرنگونی پهپاد خود را تأیید کرد.
رئیسجمهور آمریکا در اولین واکنش پس از عقبنشینی از اقدام نظامی علیه ایران، گفت که ۱۰ دقیقه پیش از حمله نظامی آنرا متوقف کرده است. رئیسجمهوری آمریکا درخصوص تصمیم در واکنش به این اقدام ایران در توییتی نوشت: هواپیماها آماده پرواز بودند، اما وقتی که فهمیدم ممکن است حدود ۱۵۰ نفر در جریان این حملات کشته شوند، فکر کردم که به خاطر یک هواپیمای بدون سرنشین لازم به انجام چنین کاری نیست، درنتیجه از تصمیم خود منصرف شدم.
توئیت پراکنیهای ترامپ در واکنش به سیلی سخت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بویژه ادعای آماده بودن برای حمله به مواضعی از خاک ایران و سپس منصرف شدن از این اقدام، واکنشهای فراوانی در رسانههای داخلی ، منطقهای و بینالمللی و حتی رسانههای آمریکا را در پی داشت. جدا از موضع حقارت بار برخی رسانههای زنجیرهای مدعی اصلاحطلبی که اصالت دستاورد غرورآفرین سپاه در سرنگونی پهپاد متجاوز آمریکایی را تبدیل به نقطه ضعف کرده و با برجسته سازی توئیت پرانی ترامپ و مهندسی ترس بار دیگر به دوگانه جعلی جنگ_مذاکره روی آوردند ، بسیاری درباره چند و چون ادعای ترامپ گمانهزنی کردند و تحلیلگران دیگر رسانهها درباره صحت آن تشکیک کردند.
چرا که چنین ادعایی از سوی ترامپ در حالی مطرح میشد که وی پیش از آن برای توجیه عدم پاسخ آمریکا به ایران پیشاپیش با اعلاماشتباهی بودن شلیک به پهپاد آمریکا هرگونه درگیری نظامی را منتفی کرده بود. معنای دیگر چنین موضعی از سوی ترامپ این بود که دولت آمریکا از ابتدا بدنبال جمعآوری دلیل برای اقدام نکردن بوده نه برعکس.
ترامپ تنها چند روز قبل از سرنگونی گلوبال هاوک در گفت وگو با مجله تایم اعتراف کرده بود : «حضور ما در خاورمیانه از اول اشتباه بود. در افغانستان وقتی من آمدم 16 هزار نیرو داشتیم. الان 9 هزار نیرو داریم. من نمیخواهم با ایران وارد رویارویی شوم. من دوست دارم از خاورمیانه خارج شویم، ما هرگز نباید در خاورمیانه حضور پیدا میکردیم».
از سوی دیگر چاک شومر رئیسدموکراتهای سنا در اولین ساعات اعلام خبر سرنگونی پهپاد آمریکایی تاکید کرده بود که آمریکا صرفا به پاسخهای سنجیده به ایران فکر میکند. همچنین ریچارد هاس رئیسشورای روابط خارجی پیش از این اذعان کرده بود که رئیسجمهور آمریکا هارت و پورت زیاد میکند اما نهایتا گزینهای غیر از تحریم اقتصادی نخواهد داشت. وزیر دفاع سعودی هم بعد از دیدار با برایان هوک تصریح کرده بود که سعودی از تحریمهای اقتصادی علیه ایران حمایت میکند.
در کنار اینها باربارا اسلاوین کارشناس ارشد امور ایران در شورای آتلانتیک در میزگرد الحدث بر این نکته تاکید داشت که چیزی به نام جنگ محدود با ایران وجود خارجی ندارد، این محاسبه مهمی است که آمریکا باید روزی چند بار آن را مرور کند. اضافه کنید به این موارد بیانیه سنت کام را که تاکید کرده بود پهپاد ساقط شده ابزار نظارتی آمریکا بوده. آمریکاییها مدت هاست در واژگان نظامی خود از عملیات جاسوسی به عنوان عملیات نظارتی یاد میکند.
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز نیز در گزارش خود در این زمینه، ادعای تصمیم لحظه آخری «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا برای صرفنظر از اقدام نظامی علیه ایران را نمایانگر خالی بودن دست آمریکا از گزینههای دیگر (به جز تحریم)در قبال ایران جذاب است.
بر این اساس برآیند غالب تحلیل رسانههای بینالمللی بویژه رسانههای آمریکایی درباره تصمیم آمریکا به حمله محدود به ایران و سپس منتفی شدن آن در دقیقه 90 آن هم بر اساس شواهد موجود این است که ادعای ترامپ بیش از آنکه یک واقعیت باشد یک خبر سازی هدفمند برای تاثیر در محاسبات ایران بوده است، موضوعی که در سر تیتر رسانههای زنجیرهای همکار غرب در داخل یا همان مهمترین سرمایههای ترامپ در ایران در هراسافکنی و مهندسی ترس در جامعه، القای قریبالوقوع بودن جنگ و در نهایت زمینهچینی برای مذاکرات مجدد با آمریکا به خوبی مشهود بود.
واقعیت را اما مقامات آمریکائی به خوبی میدانند و آن اینکه چیزی به نام جنگ محدود با ایران وجود خارجی ندارد ، یا جنگ نمیشود یا اگر شد پایان آن بهدست آمریکا نخواهد بود.