استان سمنان پيشتاز در کشت زيتون

شايد وجود سه درصد از باغ‌هاي زيتون کشور در استان سمنان، آنچنان رقم چشمگيري نباشد ولي اين استان با اضافه کردن سالانه 500 هکتار به سطح زير کشت زيتون توانسته است دو سال پياپي برترين استان کشور در زمينه توسعه باغ‌هاي زيتون باشد و زيتون به يکي از محصولات مهم کشاورزي استان سمنان تبديل شده است. توسعه باغ‌هاي زيتون در استان سمنان از سال 75 شروع شد و با حمايت هاي دولتي و تلاش کشاورزان در سال‌هاي اخير به اوج خود رسيد.

امسال بيش از 6 هزار و 546 تن محصول از 2 هزار و 300 هکتار باغ‌هاي بارور زيتون استان برداشت شده است که در مقايسه با محصول پنج هزار و 200 تني پارسال، رشد چشمگيري دارد. علاوه بر تازه خوري و فراوري کنسروي زيتون، حدود 40 درصد محصول معادل 2 هزار و 400 تن در روغن‌کشي‌ها استفاده و از آن حدود 500 تن روغن استحصال مي‌شود.

لطف‌الله رضايي مدير  امور باغباني جهاد کشاورزي استان سمنان در اين باره به واحد مرکزي خبر گفت: متوسط عملکرد زيتون در هر هکتار بيش از 2 هزار کيلوگرم در هکتار است و عمده ارقام زيتون موجود در باغ‌هاي استان رقم زرد، روغني، ميشن و مانزانيلا است که عمدتا با هدف توليد روغن زيتون کشت و توسعه يافته است.

وي ماه‌هاي مهر و آبان را بهترين زمان براي برداشت محصول زيتون و استحصال روِِغن آن دانست و گفت: روغن زيتون از آنجا که به صورت کاملا طبيعي مصرف مي شود ويژگي‌هاي مربوط به طعم و عطر (ارگانولپتيک) آن نيز بسيار بااهميت است.

تهيه روغن مناسب از ميوه زيتون مستلزم داشتن ميوه‌هاي سالم و با کيفيت است و چنين ميوه‌هايي توليد نمي‌شود مگر با نهال‌هاي مقاوم و سازگار با محيط. طرح توليد نهال زيتون در استان سمنان با پشتيباني و همکاري استان مازندران انجام مي‌شود.

در اين طرح با استفاده از ضريب نسبي توليد نهال در استان مازندران، قلمه از باغ‌هاي مادري و از ارقام سازگار با شرايط استان استحصال، زيرنظر کميته نهال دو استان تکثير و در زمان کاشت نهال بين متقاضيان احداث باغ توزيع مي‌شود.

رئيس مرکز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان سمنان نيز با اشاره به توليد ارقام نهال زيتون در اين مرکز گفت: اين ارقام که شامل کنسرواليا، مانزانيلا، کرونيکي، روغني، ميشن، سويلانا و زرد است با هدف توسعه ارقام مقاوم به سرما و پرمحصول پرورش داده مي‌شود.

نصرت‌الله حسني از توليد بيش از 60 هزار نهال از ارقام مختلف در مرکز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان سمنان خبر داد و گفت: پس از انجام  تحقيقات مختلف روي نهال‌ها بهترين رقم شناسايي و به بهره‌برداران معرفي مي‌شود.

با اين حال، فرهنگ ضعيف مصرف روغن زيتون در جامعه تبديل به يکي از مشکلات زيتون کاران شده است.

ابوالفضل ضرغام پور يکي از زيتون‌کاران نمونه استان سمنان شناساندن فوايد روغن زيتون به مردم و ترويج فرهنگ استفاده از آن را خواستار شد و گفت: متوسط مصرف روغن زيتون در استان سمنان 170 گرم است در حالي که اين سرانه در جهان به 27 کيلوگرم مي‌رسد.

ضرغام‌پور که يکي از اعضاي شوراي ملي زيتون ايران است تاکيد کرد: تلاش مي‌کنيم در آينده سرانه مصرف روغن زيتون در استان سمنان به 500 گرم برسد.

حميدرضا طحانيان، يکي از کارشناسان فني تکثير نهال زيتون نيز نبود باغ‌هاي مادر خوب براي تهيه قلمه زيتون در استان سمنان را از مشکلات زيتون‌کاران برشمرد و گفت: اين امر باعث مي‌شود زيتون کاران مجبور باشند براي تهيه قلمه به استان‌هاي ديگر بروند. با همه اين مشکلات، مجري طرح زيتون کشور گفت: اجراي طرح توسعه زيتون در اين استان موفقيت‌آميز بوده است.

عليرضا اسماعيلي گفت: در طرح مطالعاتي جديد براي توسعه نياز است ارتباط مناسبي بين کارشناسان اجرا و مشاور طرح باشد تا نتيجه مطالعات مفيد باشد.

مشاور معاون وزير جهاد کشاورزي افزود: براي توسعه زيتون به ازاي هر هکتار، سه ميليون ريال اعتبار بلاعوض و 10 ميليون ريال تسهيلات اعطا مي‌شود.

وي هدف از طرح توسعه زيتون را تأمين روغن عنوان کرد و گفت: کشت ارقام روغني دراولويت است؛ زيتون‌هاي چيده شده تا 12 ساعت بعد از برداشت بايد روغن‌گيري شود وگرنه روغن با کيفيت به دست نمي‌آيد.

در استان سمنان سه واحد سنتي فرآوري و استحصال روغن زيتون در سمنان، سرخه و آرادان فعال است.

به گفته رضايي، مدير امور باغباني سازمان جهاد کشاورزي استان سمنان، دو شرکت فني در بحث خريد و جمع‌آوري محصولات توليدي و ارسال به کارخانه‌هاي روغن‌کشي در استان وجود دارد. قرار است براي حمايت از توليد دانه‌هاي روغني با ارائه تسهيلات براي ايجاد کارخانه فرآوري روغن‌کشي، چهارمين واحد فرآوري و روغن‌کشي نيز با استفاده از تسهيلات ارزان قيمت از محل کمکهاي فني و اعتباري و کمک‌هاي بلاعوض اعتبارات باغباني در شهرستان آرادان نصب و راه‌اندازي شود.

زيتون در 26 استان کشور کشت مي‌شود و توليد سالانه آن بيش از 86 هزار تن است. وسعت باغ‌هاي زيتون در کشور 103 هزار هکتار است که از اين مقدار 54 هزار هکتار، بارور و بقيه به صورت نهال يک تا سه ساله است. مجري طرح زيتون کشور توسعه 65 هزار هکتار باغ‌هاي زيتون را از برنامه‌هاي پنج ساله پنجم بيان کرد و گفت: تاکنون 27 درصد اين رقم تحقق يافته است. اسماعيلي افزود: در سال 92 نيز ايجاد 12 هزار هکتار باغ زيتون در برنامه اين وزارت‌خانه قرار دارد.