فرار شیطان بزرگ از سوریه و شکست سیاستهای ترامپ در شرق آسیا - بخش نخست
فرود در تاریکی! برای فرار از پرتاب 30 میلیون کفش
هدیه آقاپور
وقتی قلدرترین رئیسجمهور آمریکا با چراغ خاموش در منطقه شرق آسیا که 7 تریلیون دلار برای آن هزینه کرده حرکت میکند و مخفیانه و از ترس جانش حضور خود در عراق را از پیش اعلام نمیکند یعنی استراتژی واشنگتن نشینان در برابر خاور میانه مانند هواپیمای ترامپ به تاریکی نشسته است!
دونالد ترامپ ۲۶ دسامبر به بهانه میلاد حضرت مسیح(ع) و تبریک آن به نظامیان آمریکایی، مخفیانه وارد پایگاه هوایی عین الأسد در غرب عراق شد، بعد از رسانهای شدن این خبر، طیفهای سیاسی و مردم عراق دست به اعتراض و برگزاری تظاهرات زدند و این موضوع بازتابهای مختلف بسیاری در دنیا داشت.
در همین رابطه ترامپ در صفحه شخصی توئیتر خود نوشت «من تنها کسی در آمریکا هستم که میتواند بگوید که من نظامیان فوقالعادهمان را با پیروزی به خانه باز میگردانم.»
آغاز فرود در تاریکی !
عراقیها سفر مخفیانه رئیسجمهوری آمریکا را نقض حاکمیت ملی کشورشان خواندند، همچنین این نقض آشکار حق حاکمیت عراق توسط ترامپ انتقادات بسیاری از مسئولان و افکارعمومی این کشور را به دنبال داشت.
افکارعمومی نیز در شبکههای اجتماعی به ترامپ هشدار دادند که «دوران اشغال این کشور گذشته است» و آمریکاییها باید به خیلی از مسائل عراق احترام بگذارند.
پس از این سفر ترامپ در پاسخ به یک خبرنگار که از او پرسید آیا پیش از اینکه به اتفاق همسرش ملانیا ترامپ بخواهد به عراق سفر کند، ترس و نگرانی هم داشته است یا خیر، جواب داد:» قطعا همین طور است. من نه تنها برای خودم بلکه برای (همسرم ملانیا) نیز نگرانی داشتم. من درخصوص ریاستجمهوری آمریکا نیز نگران بودم.»
ترامپ افزود: «کاش میدیدید که ما برای این سفر چه شرایط و محدودیتهایی باید تحمل میکردیم. هواپیما در تاریکی عمیق فرو رفته و همه پنجرهها بسته شده بود به طوری که کمترین نوری به چشم نمیخورد. همه جا تاریکی مطلق بود. میپرسید من در این سفر نگرانی نداشتم؟ باید بگویم که چرا نگران بودم.»
در همین رابطه حسن هانی زاده کارشناس سیاست خارجی در گفتوگو با گزارشگر کیهان میگوید:«شرایطی که در آمریکا حاکم است یک شرایط فروپاشی است به این مفهوم که دولت ترامپ اکنون اختلاف بزرگی با کنگره بر سر هزینه دیوارکشی در مرز مکزیک دارد و اختلافات مهمی نیز بین پنتاگون و وزارت خارجه این کشور بر سر حضور نیروهای آمریکایی در سوریه وجود دارد همچنین مسئله استعفای وزیر جنگ آمریکا جیمز متیس و شکستهای آمریکا در سوریه، عراق و یمن نشان میدهد سیاستهای این کشور سیاستهای منطقیای نبوده است.»
وی ادامه میدهد:«حتی شکستهایی که رژیم صهیونیستی در غزه خورده نیز برآیند همین تفکر غلط و استکباری است و اکنون آمریکا به خاطر هزینههای سنگینی که برای تقویت اسرائیل و عربستان پرداخت کرده درمیان افکار عمومی به شدت در انزوا است.
هانی زاده تاکید میکند: «اکنون مرحله فروپاشی تدریجی ایالات متحده کاملا مشاهده میشود و حتی به نظر میرسد ترامپ در آینده به عنوان رئیس جمهور انتخاب نشود.»
این کارشناس سیاست خارجی با اشاره به اینکه نگاهی به اهداف آمریکایی از ورود نظامی به خاک سوریه نشان میدهد که خروج ایالات متحده از این کشور چه شکست فاحشی بوده است. اظهار میدارد: «دولت باراک اوباما سعی داشت با استفاده از تروریستها حکومت بشار اسد را ساقط کند، حتی در بحبوحه حضور داعش در سوریه آمریکا قصد حمله نظامی مستقیم به این کشور را در سر پروراند اما با مقاومت نیروهای مردمی آمریکا در این امر توفیقی نیافت.»
وی خاطرنشان میکند: «اکنون آمریکاییها نظریه خروج نیروهای نظامی خود را از سوریه مطرح میکنند که با اهداف دولت اوباما در این کشور زمین تا آسمان تفاوت دارد. حضور سرزده و لرزان ترامپ در عراق اوج استیصال آمریکا را در خاورمیانه نشان داد.»
جا خالی دادن ترامپ
به پرتاب 30 میلیون کفش!
حضور کاملا امنیتی و مخفیانه ترامپ درعراق را از هر زاویه که بخواهیم مورد بررسی قرار دهیم میبینیم نشان از استیصال کامل این در منطقه غرب آسیا دارد.
ترامپ در کشور خود نیز چندان محبوبیتی ندارد و با مخالفان زیادی روبهروست مشخص است که با توجه به تجربه تلخ تاریخی که عراقیها و مردم مسلمان منطقه غرب آسیا از آمریکا دارند چه برخوردی با رئیسجمهور این کشور میکنند.
جالب است اگر اشارهای داشته باشیم به ماجرای چکمهای که به سمت بوش پرتاب شد، منتظر الزیدی خبرنگار معروف عراقی در سفرِ جورج بوش به عراق، در کنفرانس مطبوعاتی کفش خود را به صورت جورج بوش پرتاب کرد و به نماد مخالفان اشغال عراق توسط آمریکا تبدیل شد و به نظر میرسد که ترامپ از همین تجربه برای عدم مواجهه با مردم عراق بهره برده است.
منتظر الزیدی که حالا نماینده فعلی پارلمان عراق شده است در اینباره میگوید «اگر مردم عراق میدانستند ترامپ میآید 30 میلیون کفش برایش آماده میکردند».
بنابراین اینکه فردی مانند الزیدی آن قدر پیشرفت کرده که اکنون نماینده مجلس شده نشان از عمق تفکر آمریکا ستیزی مردم عراق دارد.
وحید هادی معاونت بینالملل جمعیت حامیان صلح پایدار و کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با گزارشگر کیهان میگوید:«تاریخچه حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیجفارس با تسخیر لانه جاسوسی آغاز و با جنگ تحمیلی تقویت شد، شاید سردمداران آمریکا هم تصور نمیکردند که جهت حضور در این منطقه با میزبانانی تا این حد سخاوتمند روبهرو شوند که در هر کشور چندین پایگاه نظامی به هزینه میزبان احداث و اداره شود.»
وی ادامه میدهد: «این رویه و درکنار آن فروش روزافزون نجومی تسلیحات به این کشورها و همچنین حضور در این منطقه فوقالعاده استراتژیک به جهت عبور حدود چهل درصد انرژی جهان از تنگه هرمز به مذاق آمریکا بسیار خوش آمد و هر روز دنبال بهانه جدید جهت تداوم حضور بودندکه بهترین بهانه مبارزه با تروریسم بعد از اجرای سناریوی یازده سپتامبر بود و به دنبال آن لشگر کشی به کشور افغانستان و متحد قدیمی یعنی عراق.»
این کارشناس مسائل بینالملل میافزاید: «بعد از سقوط صدام وحزب بعث در عراق آمریکا با انتصاب حاکمان نظامی در صدد ایجاد نظم و امنیت در عراق برآمد که با وجود هزینه زیاد نه تنها به نتیجه نرسید بلکه بهخاطر عدم وجود دولت مرکزی قدرتمند گروههای تندرو و رادیکال امثال القاعده رشد و نفوذ چشم گیری پیدا کردند که همین امر پیش زمینه ظهور تاریخ سیاه داعش در این کشور و کل منطقه شرق آسیا شد.»
هادی تصریح میکند: «کلیت ماجرای پیش آمده مطلوب آمریکا و شرکای غربی بود تا اینکه نهضتهای آزادی بخش که عمده آنها شیعیان عراق بودند تاب نیاورده و مبارزه مسلحانه خود با اشغالگران را شروع کردند وبا بمبهای کنار جادهای و عملیات چریکی تلفات جدی به ارتش آمریکا وارد کردند.»
وی یاد آور میشود: «سرانجام آمریکا جهت حفظ جان سربازان و رهایی از فشار افکار عمومی در سال ۲۰۱۰ بخش عمدهای از نیروهای خود را از عراق خارج کرد.»
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به اینکه بعد از ظهور پدیده بیداری اسلامی در کشورهای عربی دوباره دخالتهای آشکار غرب به سردمداری آمریکا شروع شد و فاجعه لیبی را رقم زد و بعد از آن به سراغ سوریه و داعش رفتند و همزمان جبهه دیگری را در یمن باز کردند در عین حالی که در افغانستان هم بار دیگر طالبان قدرت گرفته و ازطرفی داعش هم فعالیت خود را در آنجا آغاز کرده ولی این بار اوضاع در سوریه متفاوت بود و با حضور ایران و کشیده شدن پای روسیه به معرکه توسط ایران، آمریکا خود را در مقابل محور مقاومت و روسیه میدید و همین امر باعث شد که آنها بیشتر در شرق فرات و همراهی با کردها به مبارزه ظاهری خود ادامه بدهد.»
هادی میافزاید:«این اقدام منجر به عصبانیت و موضع گیری صریح ترکیه شد در همین زمان شاهد جابهجایی قدرت در آمریکا و ریاستجمهوری شخصی به ظاهر دیوانه ولی کاملا حسابگر و کاسب بودیم و این شخص به وضوح داعش را ساخته دست آمریکا میدانست و معتقد بود برای هفت هزار میلیارد دلاری که آمریکا طی این دو دهه در این منطقه هزینه کرده هیچگونه حاصلی جز جنگ و بدبختی برای منطقه و تحمیل هزینه برای مالیاتدهندگان آمریکایی نداشته و خواستار خروج تدریجی نیروها از خاور میانه و بخصوص سوریه شد تصمیمی که شرکای استراتژیک مانند اسرائیل را در شوک فرو برد تا جایی که این تصمیم را هدیه کریسمس ترامپ به ایران تلقی کردند.»
وی اضافه میکند:«سؤال اینجا است که چه چیزی باعث این تصمیم ترامپ شده است،عمل به وعده انتخاباتی یا خروج آبرومندانه از سوریه و جلوگیری از تکرار فجایع و تلفات حضور در عراق یا تضعیف جایگاه این کشور در خاور میانه، علت هرچه باشد به فرموده رهبر معظم انقلاب آمریکایها همواره دچار خطا واشتباه محاسباتی بودند ولی شاید اینبار عاقلی به ظاهر دیوانه آمریکا را از این منجلاب نجات دهد.»
افتضاحی که سه بار تکرار شد!
خروج نیروهای نظامی آمریکا در شرایط کنونی از سوریه، بیشباهت با خروج خفت بار آنها از عراق در سال 2011 نیست، اتفاقی که آمریکاییها تلاش زیادی را به کار بردند تا تاثیرات منفی آن را در سیاست خارجی خود کاهش دهند.
از سوی دیگر برخی تحلیلگران محور مقاومت معتقدند که خروج آمریکا از سوریه پیروزی دیگری نظیر اخراج نظامیان رژیم اشغالگر قدس از جنوب لبنان را برای کشورهای مقاومت منطقه محقق خواهد کرد.
با گذشت 2 سال از اذعان رسمی ترامپ مبنی بر مسئولیت باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا و هیلاری کلینتون رقیب انتخاباتی ترامپ، آمریکا نتوانست نقش اساسی در ریشهکن کردن داعش داشته باشد. این موضوع یکی دیگر از ابعاد شکست سیاستهای آمریکا در سوریه است که با خروج نیروهای آمریکایی نمود بیشتری پیدا میکند.
ماههای آینده علاوه بر اینکه میتواند نشان دهنده میزان جدیت آمریکا در اجرای راهبرد جدید فرار ترامپ باشد، میتواند ابعاد تازهای از شکستهای راهبردی آمریکا و مزدوران منطقهای کاخ سفید را نشان دهد.
ولیالله نانواکناری نماینده مردم بابلسر و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با گزارشگر کیهان میگوید:«این را تاریخ به ما میگوید هر کشور قدرتمندی که ورود و تجاوز کند به کشور دیگر، قطعا به گل خواهد نشست.»
وی ادامه میدهد:«ما شکست آمریکا در افغانستان، عراق و ویتنام را دیدیم و امروز هم در سوریه میبینیم که نتوانستند اهداف خود را دنبال کنند و باید مفتضحانه از این کشورها خارج شوند.»
نانواکناری تاکید میکند:«تلاشهای بسیاری شد تا ترامپ را قانع کنند که حضور مستمر بر خاورمیانه داشته باشند اما نتوانستند.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان میکند: «آمریکاییها پیش از این تغییرات تاکتیکی و راهبردی متعددی را با هدف براندازی دولت سوریه به کار گرفتند، اما در نهایت مجبور به رسمیت شناختن دولت بشار اسد شدند به نظر میرسد آمریکا با تمامی اهرمهای منطقهای خود از جمله رژیم صهیونیستی و حمایت بیدریغ مالی و تبلیغاتی عربستان سعودی نمیتواند اهداف خود در منطقه خاورمیانه عملیاتی کنند.»
خروج واقعی یا ظاهری؟
در مسئله سوریه پس از چهارسال هزینه، آمریکاییها با دست خالی و سرافکندگی از این کشور خارج میشوند و این در حالی است که آنها اعلام کرده بودند برای تامین امنیت اسرائیل به سوریه آمدهاند و امروز خبر از ترک آن کشور میدهند بنابراین پشتوانه خارجی اسرائیلیها به شدت متزلزل شده و پیش از این هم اروپاییها عملاً از معادله خارج شده بودند و پس از این رژیم صهیونیستی تنها باید روی قدرت محدود داخلی خودش حساب باز کند.
در همین رابطه نتانیاهو با بیان ادعاهای واهی همیشگی خود اعلام کرد : تصمیم آمریکا برای خروج 2000 نظامی این کشور از سوریه تأثیری بر سیاستهای اسرائیل نخواهد داشت و تلآویو تلاشهای خود برای جلوگیری از تثبیت نظامی ایران در سوریه را ادامه خواهد داد
نخستوزیر رژیم کودک کش صهیونیستی گفت: «تصمیم برای خارج کردن 2000 نظامی از سوریه سیاست دائمی ما را تغییر نخواهد داد ما به اقدام علیه تلاشهای ایران برای تثبیت حضور در سوریه ادامه خواهیم داد و در صورت لزوم، حتی اقداماتمان را در آنجا گسترش خواهیم داد.
البته قابل تامل است که رسانههای رژیم صهیونیستی نیز در گزارشهای مختلف به تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای این کشور از سوریهاشاره کرده و از آن به فرار از سوریه یاد کردند و نوشتند: فرار آمریکا از سوریه به معنای پیروزی محور حزبالله و ایران و سوریه است.
سخنان دونالد ترامپ درباره خروج نظامیان از سوریه، اقدامی غیرقابل اجتناب بعد از ادعای نابودی کامل داعش است. برای اینکه اکنون این سؤال منطقی پیش میآمد که اگر دشمن نابود شده، پس نظامیان آمریکایی با چه کسی در سوریه در حال جنگ هستند؟ در این صورت میباست اعتراف میشد که آنها در حال مبارزه با دولت قانونی سوریه هستند، هدفی که از ابتدا هم دنبال میشد.
اما با همه این تحلیلها و مواردی که گفته شد تردیدهایی نسبت به این خروج وجود دارد که آیا آمریکا بر این تصمیم خود جدی است و یا اینکه این خروج صرفا جنبه ظاهری دارد که در همین رابطه «واسیلی نبنزیا» نماینده دائم روسیه در سازمان ملل نسبت به خروج نظامیان آمریکایی از سوریه ابراز تردید کرد و در پاسخ خبرنگاران در این باره گفت: اجازه بدهید، اول ببینیم این مسئله به کجا ختم خواهد شد، ما قبلا نیز چنین وعدههایی را شنیده بودیم و میدانیم که برغم این اعلام، آنها تنها حضور نظامی خود را تقویت کردند ولی اگر آمریکا واقعا نظامیانش را از سوریه خارج کند، بدون تردید اقدام درستی انجام داده است.
به طور کلی اعلام این موضوع واکنشهای متفاوتی را نسبت به جدیت و صداقت آمریکا در خروج واقعی نیروهای این کشور از سوریه مطرح کرده است، برخی اعتقاد دارند که اقدام کاخ سفید تنها یک اقدام تبلیغاتی برای تحقق برخی اهداف تاکتیکی آمریکا است و جنبه عملیاتی ندارد. اما برخی دیگر با استفاده از شاخصهای منطقهای معتقدند که اعلام این بار ترامپ متفاوت از دفعات پیشین بوده و وی عزم جدی برای خروج نظامیان آمریکایی از سوریه دارد.