يادداشت3
کشور ما در حوزه نشر علاوه بر نداشتن کپي رايت يک مشکل بزرگ ديگر هم دارد، آن هم نبود نگاه به آينده و حرکت به سمت فضاهاي نوين نشر از جمله کتب صوتي و کتب الکترونيک؛ تجارتي که ديگران به خوبي از اقبال عمومي به آن آگاهند و برايش سرمايه گذاري کردهاند. براي مثال بد نيست بدانيم ناشران آمريکايي در سال گذشته بيشتر درآمدشان را از کتابهاي الکترونيکي کسب کردهاند تا کتابهاي چاپي با جلد مقوايي.
گزارشهاي رسمي از نيمه اول سال 2012، نشان ميدهد درآمد حاصل از فروش کتابهاي الکترونيکي در اينترنت براي نخستين بار از کتابهاي چاپي جلد مقوايي پيشي گرفت. اين آمار از يکهزار و 189 ناشر جمعآوري شده که کتابهاي کودکان شامل آنها نميشود. در مجموع، ناشران آمريکايي از فروش کتابهاي الکترونيکي رده بزرگسال در فصل اول 2012 حدود 282.3 ميليون دلار درآمد کسب کردهاند. اين آمار رشد.4 /28 درصدي را نسبت به همين بازه زماني در سال گذشته نشان ميدهد. فروش کتابهاي الکترونيکي رده جوانان و کودکان از اين هم بهتر بوده و با رشد 233 درصدي به 6/64 ميليون دلار رسيده است. فروش کتابهاي چاپي بزرگسالان نيز در اين بازه زماني با رشد همراه بوده، اما اين رشد نسبتا کم بوده است. در واقع، فروش کتابهاي چاپي رده بزرگسال در فصل اول 2012 با 2.7 درصد رشد به .2229 ميليون دلار رسيده است.
اما دليل رشد کتابهاي الکترونيکي چيست؟ افزايش ابزارهايي با قابليت خواندن متن، همانند تبلتها و گوشيهاي هوشمند کاربران را به خواندن کتابهاي الکترونيکي تشويق کرده است. مرکز تحقيقاتي Pew در گزارشي در ماه آوريل گذشته اعلام کرد که وابستگي شديدي ميان فروش ابزارهاي متنخوان و تقاضا براي کتابهاي الکترونيکي در تعطيلات وجود دارد. در مورد کتابهاي جلد کاغذي اين قضيه کمي متفاوت است. فروش اين کتابها هنوز از هم فروش کتابهاي الکترونيکيشان جلوتر است. فروش کتابهاي جلد کاغذي در آمريکا در نيمه اول 2012 به 8.299 ميليون دلار رسيد، اما به نظر ميرسد که فروش اين کتابها نيز روز به روز کاهش مييابد. (البته ناگفته نماند که در فروشگاه آمازون، فروش کتابهاي الکترونيکي حدود يک سال و نيم پيش از فروش کتابهاي جلد کاغذي پيشي گرفت). ضمن اينکه سال گذشته، درآمد حاصل از فروش اينترنتي کتابهاي جلد کاغذي حدود 355 ميليون دلار بود.
اين را هم بدانيم که فروش کتابهاي صوتي قابل دانلود حتي سريعتر از کتابهاي الکترونيکي در حال رشد است؛ چنانکه فروش اين نوع کتابها در نيمه اول 2012 با رشد 7. 32 درصد به 25 ميليون دلار رسيد. حالا بايد ديد ما چه زماني قصد حضور در اين تجارت پرسود را خواهيم کرد تا هم کالاي خوبمان در جهان عرضه شود و هم نسل جديد که رفاقت بيشتري با ابزار جديد الکترونيکي دارد بيشتر به کتاب و مطالعه اقبال نشان دهد.
فرهاد کاوه