جهان در سالي که گذشت (بخش آخر)
رسوايي قرن
جعفر بلوري
«ادوارد اسنودن»، مامور جوان و پيمانکار سابق آژانس امنيت ملي آمريکا موسوم به «اناساي» است که در سالي که گذشت توانست با افشاگريهاي بيسابقه عليه کاخسفيد، به يکي از جنجالبرانگيزترين چهرههاي سياسي دنيا تبديل شود.
«جاسوسي آمريکا از مردم و رهبران دنيا» کليت موضوعي است که «اسنودن» با استفاده از صدها هزار سند «فوق محرمانه»اي که به برکت فعاليت چندين و چند سالهاش در «اناساي» به دست آورده بود، افشا کرد و دولت اوباما را با يکي از جديترين چالشها در سياست خارجي مواجه ساخت.
شنود، ثبت و ضبط مکالمات تلفني، رصد سايتهاي اينترنتي، استقرار تجهيزات فوق پيشرفته جاسوسي در ساختمان سفارتخانههاي آمريکا در کشورهاي مختلف جهان و... گوشه کوچکي از رسوايي بزرگ دولتمردان آمريکايي است که روز به روز با انتشار اسناد جديدي از اين پرونده، بر ابعاد آن افزوده ميشود. يکي از جنجالسازترين بخشهاي اين پرونده مربوط به شنود مکالمات تلفني رهبران کشورهاي جهان است که براي آمريکاييها واقعا گران تمام شده است، چرا که در بين ليست بلند بالاي اهداف جاسوسي آمريکا نام کليديترين متحدين اين کشور نيز به چشم ميخورد.
به عنوان مثال طبق اسناد افشا شده، «اناساي» دولت آمريکا تلفن همراه شخص «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان يا «نتانياهو»، نخستوزير رژيم صهيونيستي را هم شنود و از آنها جاسوسي ميکرده است.
«مبارزه با تروريسم» عنواني است که دولتمردان آمريکا از جمله شخص «باراک اوباما» براي توجيه جاسوسيهاي خود از مردم کشور خود و سرتاسر دنيا آن را دستاويز قرار داده است اما آمريکاييها تاکنون نتوانستهاند هيچ بهانهاي براي توجيه جاسوسي از رهبران کشورها به ويژه متحدين اصلي خود بتراشند. همينطور براي جاسوسي از مراکز اقتصادي و نظامي دولتها، کاخسفيد براي اين بخش فقط از گزينه «انکار» يا «فرافکني» استفاده کرده و مثلا گفته «همه کشورها از هم جاسوسي ميکنند»!
داستان جاسوسي آمريکا به حيثيت اين کشور در ميان کشورهاي دنيا لطمه جدي زده است و تلاشهاي گسترده کاخسفيد براي توجيه افکار عمومي نيز مؤيد اين موضوع است.
يکي ديگر از مسائلي که به برکت افشاي اين رسواييها به اثبات رسيد، رد ادعاي وجود «آزادي» در اين کشور است که کاخسفيد به بهانه آن جنايات زيادي در دنيا به ويژه خاورميانه مرتکب شده است. واقعيت اين است که «ليبراليزم سياسي» و «حقوق فردي» به عنوان ارزشهاي غربي که آمريکا سالهاست «پز» اشاعه آن را در دنيا ميدهد و مخالفان و منتقدان آن را به چالش ميکشند نيز با افشاي جاسوسي از مردم به چالش کشيده شد. طبق اين اسناد اناساي روزانه 5 ميليارد مکالمه تلفني را در سطح داخل و خارج آمريکا ثبت و ضبط ميکند! جاسوسي از مراکز اقتصادي دنيا نيز «ليبراليزم اقتصادي» را زير سؤال برد چرا که آمريکاييها برخلاف ادعاهاي خود نشان دادند، اعتقادي به «بازار آزاد» و «مداخله نکردن دولت در بخشهاي اقتصادي» ندارند. گفته ميشود که در سال جديد ابعاد تازهاي از جاسوسي آمريکاييها از سران کشورها و نهادهاي سياسي و اقتصادي جهان افشا خواهد شد.