شبهات فضای مجازی و وظیفه سنگین روحانیت (زلال بصیرت)
زمانی حتی برادر امام باقر(ع)، تا قبل از شهادت پدر بزرگوارش (امام سجاد ع)، از امام بعد از ایشان خبر نداشت و بعداً متوجه شد که امام باقر(ع)، امام اوست؛ یعنی شرایط بهگونهای بود که بیان برخی امور به صورت علنی و واضح، امكان نداشت؛ اما امروز دیگر لازم نیست مسائلي از اين قبيل كه ائمه معصومین(ع) چند نفر و چه كساني بودند را برای مردم اثبات کنیم. زيرا همه این مسائل را ميدانند و از واضحات تلقی میشود.
اما در حال حاضر مسائل دیگری اهمیت فراوان يافته و متأسفانه ما از آنها غافلیم. به عنوان نمونه یکی از معلمان تعداد زيادي سؤال را فهرست کرده که دانشآموزان از او پرسیدهاند؛ از جمله اينکه اصلاً چرا خداوند ما را آفریده است؛ يا چرا خدا ما را به انجام برخي كارها تکلیف کرده است. یعنی امروز با گسترش فضای مجازی و دسترسی ساده به آن، سؤالات بسیاری، حتی در ذهن کودکان نیز ايجاد شده که باید پاسخ داده شود؛ البته پاسخ نیز باید ساده و روان و متناسب با سن و درک مخاطب باشد تا او را قانع كند.
وظیفه سنگین حوزهها در پاسخگویی به شبهات فضای مجازی
فلسفه وجود روحانیت در جامعه، حفظ دین و ترویج آن و پاسخ به این سؤالات است،این كارها اموری است که کسی غير از روحانیت، متصدی آنها نیست؛ البته شاید افراد دیگری باشند که به خاطر علاقه به دین، در صدد پاسخگویی برآیند، اما این، تکلیف و وظیفه آنها نیست؛ اما برای حوزه یک تکلیف است.
فضای مجازی به عنوان بستري براي ارائه شبهات متعدد در ذهن مخاطبان از سویی و ارائه تصاویر و مسائل مستهجن از سوی دیگر، دین نوجوانان و جوانان را هدف قرار داده است، وظیفه ما پاسخگویی به سؤالات و شبهات رائج در اين فضا است؛ لذا بازنگری در برنامههای درسی و پژوهشی و کیفیت تبلیغ، آشنایی با ابزارهای موجود و آماده کردن جواب اين شبهات متناسب با سطح فهم مخاطبان مختلف از وظایف حوزه است.
امروزه حتی درباره یکایک احکام نیز سؤالات و شبهاتي مطرح است، در پاسخ به اين شبهات نمیتوان به نسل امروز گفت که خدا چنین گفته و توقع داشت آنها هم براحتی بپذیرند؛ بلكه باید پاسخ قانعکنندهاي براي اين نسل آماده كرد. البته روحیه پرسشگری نسل امروز نشانه رشد انسانهاست، اما از سوي ديگر نشانه سنگینتر شدن وظیفه روحانیت در مقابل خطری است که دین انسانها را تهدید میکند.
تشکیک عدهای نسبت به عملکرد امام(ره)
بعد از گذشت چهار دهه از پيروزي انقلاب اسلامی، دستهایی برای شكستن ستون فقرات این نظام، از آستین عدهای بیرون آمده است،نظام اسلامی که حاصل فداکاریها و خون هزاران انسان پاک است، رکن و اساسش مورد تهاجم قرار گرفته است و باید در مقابل اين هجمه به صورت علمی کار کرد.
علاوهبر نظریه ولایت فقیه، عدهای در پي اين هستند كه رفتارهای امام راحل(ره) را نیز زیر سؤال ببرند؛ كسانی كه حرکت آن بزرگوار را باور ندارند و میگویند امام(ره) حرکتی را شروع کرد که سبب ریختن خونهای پاک بيشماري شد و اگر از ابتدا با دشمنان مذاکره میکرد، این همه خون مسلمانان ریخته نمیشد!
اینکه عدهای میگویند مذاکره مقدم بر مبارزه است، یعنی کار امام راحل(ره) اشتباه بود! اما چون نمیتوانند اين مطلب را صریحاً بگویند، تعابير ديگري به كار ميبرند؛ این افراد در عمق دلشان نسبت به درست بودن کار امام(ره) شک دارند؛ یعنی دقیقاً انقلاب اسلامی و مبارزه علیه استکبار جهانی و اقامه دین خدا، که در طول تاریخ ایران، مايه افتخار ما است، برای عدهای هنوز مشکوک است!
بسياري از دروس فعلي حوزه، پاسخگوی نیازهای امروز جامعه نیست،آیا با رواج این همه شبهات علیه دین، وظیفه ما فقط پرداختن به بحث طهارت و نجاست است؟ کسانی که درد دین دارند و متوجه چنین خطري هستند، براي مقابله با اين هجمه باید طرحی را ارائه کنند، يا حداقل به دیگران هشدار بدهند و غافلان را متوجه خطر کنند. چگونه است اگر مکانی آتش بگیرد، به دیگران هشدار مي دهيم و همه را از خطر آتشسوزي آگاه میکنیم؟ آیا خطر شبهاتي که دین جوانان را نشانه رفته است، از خطر آتش کمتر است؟
بايد بار ديگر همه معارف اسلام را مرور کنیم و بر اساس شرايط و نيازها اولویت مسائل را ـحتی بر اساس منطقه، مشخص کنیم. همه این امور نیازمند پژوهش است و صرف اینکه بگوییم شیوه علمای سلف چنین بوده، نمیتواند پاسخگوی نیاز جامعه امروزي باشد؛ باید خود را برای پاسخگویی به خدا آماده کنیم. کلید حل همه این مسائل پژوهش است، مشروط به اینکه مسئولانه و با توجه به نیازها انجام شود. باید هم مسئله را درست بشناسیم و هم آن را درست حل کنیم و هم آن را به زبانی که همگان بفهمند، بیان کنیم.
بیانات آيتالله مصباح يزدي (دام ظله) در دیدار
با جمعی از پژوهشگران سپاه پاسداران انقلاب اسلامي؛ قم؛ 28/9/96
زلال بصیرت روزهای پنجشنبه منتشر میشود.