مستند ملی بدون نگاه جناحی

محمدعلی میرزایی
مستند«سي و ششمين روز زمستان» روايتي از شورش كمونيست‌ها در سال‌هاي اوليه پس از پيروزي انقلاب است. گروهي كه جنگل‌هاي آمل را به عنوان پناهگاه انتخاب كرده بودند و خود را گروه سربداران مي‌ناميدند. آنها در سال 1360 به مردم بي دفاع آن منطقه حملات متعددي مي‌كردند كه منجر به شهادت برخي از هموطنان شد ولي در نهايت و در زمستان آن سال، طي حمله‌اي وسيع كه با حمايت مردمي همراه بود، غائله كمونيست‌ها در شمال كشور به پايان رسيد. به بهانه رونمایی از این مستند با حجت‌الله اسحاقی اطرابی، تهیه‌کننده و کارگردان این اثر گفت‌و‌گو کردیم که از نظرتان می‌گذرد:

* درخصوص روند فیلمبرداری و نحوه کار به ما می‌گویید؟
پس از طرح ایده و ارائه آن به شبکه افق خوشبختانه مورد استقبال قرار گرفت. سپس با پژوهش‌هایی که در اختیار داشتم فیلمنامه اولیه نوشته شد. باتوجه به فیلمنامه امکانات مورد نیاز توسط نهادهای مرتبط انقلابی تهیه شد و با انتخاب عوامل مطرح و حرفه‌ای به شناسایی لوکیشن‌های مرتبط با قصه پرداختم و ابتدا به همراه افراد مصاحبه شونده به آن محل رفتیم که بیش از ۴۸ لوکیشن در شهرهای ساری، قائمشهر، سوادکوه، رامسر و آمل انتخاب شد. با توجه به قصه ابتدا مصاحبه‌ها ضبط شد و سپس به استناد قصه تصویرسازی انجام گرفت. به نظر من در این کار بازسازی انجام نشد بلکه تصویرسازی شد.
* آیا این مستند در قالب پرتره است یا آرشیو؟
این مستند نه فرم پرتره دارد نه آرشیو بلکه یک مستند سیاسی با فرم‌روایی و تصویرسازی است که به ارائه قصه‌ سیاسی انقلاب می‌پردازد، بعضا به جهت تقویت و تایید قصه‌های مطروحه از آرشیو استفاده شده که بسیار اندک است.
* تا چه اندازه در مباحث دکوپاژ و فنی تامل کردید؟
دراین گونه مباحث سیاسی که شرح واقعه توسط شاهدان عینی بیان می‌شود اگر به ظرافت و دقت عمل نشود هم تحریف تاریخ صحیح و انحراف ایجاد می‌شود. به همین دلیل باید به دور از اغراض سیاسی و جناحی بیان شود.
* فرم و قالب این مستند بومی است؟
خیر،این مستند بومی نیست چون یک قصه ملی دارد. مثل اینکه کسی درباره هشت سال دفاع مقدس حرفی بزند و عده‌ای  بگویند این قصه در خوزستان رخ داده است.
* برنامه پخش این مستند از تلویزیون به چه ترتیب است؟
قرار است از چهاردهم دی هر پنجشنبه به مدت پنج هفته ساعت ۲۰ از شبکه افق روی آنتن برود و چهار مرحله باز بخش داشته باشد.
* کارهای دیگرتان درآینده در چه چارچوبی خواهد بود؟
به دلیل اینکه استان گلستان امروزی در دهه شصت جزو مازندران بود و قصه‌های مرتبط دارد، طرح گلستان هم در شبکه افق تصویب شد که مراحل پیش تولید آن در حال انجام است که ان‌شاءالله بزودی تولید مستند گلستان هم کلید می‌خورد.
* پرداختن به مسائل سیاسی چه مخاطراتی دارد؟
ناخودآگاه حرکت روی لبه تیغ است. اگر در ساخت فیلم‌های سیاسی، دقت ، حساسیت ،‌اشراف علمی و جریان‌شناسی نباشد آسیب‌های جدی به بار می‌آورد. به همین دلیل کار آسانی نیست. یک مشکل دیگر هم این است که بعضی از افرادی در آن زمان مجاهدت می‌کردند مایل به بیان این نوع مسائل نیستند و همکاری هم نمی‌کنند.